Lekcja 14: przypadki niemiecki

W tej lekcji dowiesz się jakie przypadki są w języku niemieckim i kiedy się je stosuje. 

Przypadki niemiecki: Nominativ, Genitiv, Dativ, Akkusativ

W języku niemieckim są 4 przypadki: Nominativ, Genitiv, Dativ, Akkusativ. Dla porównania – w języku polskim jest aż 7 przypadków. A co to są w ogóle te przypadki? Najlepiej wyjaśnię to na przykładzie – spójrzcie na dwa zdania poniżej. W pierwszym zdaniu ktoś zignorował istnienie przypadków, w drugim natomiast powiedział zdanie poprawnie gramatycznie:

  • Helga sitzt auf der Sessel./ Helga siedzi na fotel.
  • Helga sitzt auf dem Sessel./ Helga siedzi na fotelu.

W wersji polskiej „fotel” zmienił się na „fotelu” (bo siedzi „na kim?na czym?” – na fotelu, czyli nasz polski przypadek celownik.). A w języku niemieckim o tym jaki to przypadek, informuje nas przede wszystkim rodzajnik.  „Der Sessel”, zamienił się na „dem Sessel”, ponieważ w niemieckim celowniku rodzajnik „der”  zamienia się na „dem”. A na przykład rodzajnik „die” zamienia się w celowniku na „der”: 

  • Ich spreche mit der Lehrerin. /Rozmawiam z nauczycielką.  (Z kim rozmawiam? czyli celownik.  „Die”  zamienia się na „der”)

Przypadki w języku niemieckim odpowiadają na takie pytania, a rodzajniki odmieniają się w ten sposób:

PrzypadekEIN (męski)EINE (żeński)EIN (nijaki)liczba mnoga: brak
Nominativ: kto ? co?der/ EINdie/ EINEdas/ EINdie/-
Genitiv: czyj?des/ EINESder/ EINERdes/ EINESder/-
Dativ: kim? czym? komu? czemu?dem/ EINEMder/ EINERdem/ EINEMden/-
Akkusativ: kogo? co?den/ EINENdie/ EINEdas/ EINdie/-

Zauważ, że rodzajnik nieokreślony dostaje w poszczególnych przypadkach takie same końcówki, jak rodzajnik określony.

Ok, to teraz trochę o każdym z 4 przypadków niemieckich:

  1. Mianownik niemiecki: Nominativ

Mianownik (Nominativ) odpowiada na pytanie : kto ? co?  i jest tym samym podmiotem w zdaniu:

  • Ich mache jetzt eine Pause./ Robię teraz przerwę. (kto? co? robi przerwę? ich)
  • Die deutsche Sprache macht mich fertig. / Niemiecki język mnie wykańcza. (kto? co mnie wykańcza? die deutsche Sprache)
wsciekly czlowek
Die deutsche Sprache macht mich fertig! / Niemiecki język mnie wykańcza!

2. Dopełniacz niemiecki: Genitiv

Genitiv odpowiada na pytanie: czyj? Używa się go wtedy, jeżeli coś do kogoś należy:

  • Das ist die Brille meines Vaters./ To są okulary mojego taty. (Okluary są czyje? mojego taty)
  • Der Herr der Ringe./ Władca pierścieni. (Pierścienie są czyje? władcy)
uwaga
Na końcu większości rzeczowników rodzaju męskiego i nijakiego pojawi się w Genitivie „s” lub „es”:
  • Das Auto meines Bruders.
  • Ziel des Lebens.
  • Die Evolution des Menschen.

3. Celownik niemiecki: Dativ

Celownik niemiecki odpowiada ma pytanie: komu? czemu? z kim ? z czym?:

  • Ich spreche mit dem Kind./ Rozmawiam z dzieckiem.
  • Ich spreche mit einem Kind./Rozmawiam z dzieckiem.
uwaga
Jeżeli rzeczownik w liczbie mnogiej nie kończy się na „s” lub „n” dostaje w Dativie bonusowe „n”. Na przykład: die Fahrräder – den Fahrräderndie Bilder – den Bildern,  die Tische – den Tischen.

A tak wyglądają zaimki osobowe w celowniku:

Nominativ/ mianownik (kto? co?)ichduersieeswirihrsieSie
Dativ/ celownik ( komu? czemu? z kim? z czym?)mirdirihmihrihmunseuchihnenIhnen

Na przykład:

  • Ich spreche nicht mit dir./ Rozmawiam (z kim?) z tobą.
  • Kannst du mir helfen?/ Czy możesz (komu?) mi pomóc?

4. Biernik niemiecki: Akkusativ

Biernik niemiecki (Akkusativ) występuje po pytaniu : kogo ? co?  W Akkusativie zmienia się tylko „der” na „den”. Die i das wyglądają tak, jak w mianowniku.

  • Siehst du den Mann da? / Widzisz tego mężczyznę? (kogo?co? widzisz? mężczyznę)
  • Ich esse einen Kuchen. / Jem ciasto. (kogo?co? jem? ciasto)
  • Siehst du die Frau da? / Widzisz tę kobietę? (kogo?co? widzisz? kobietę)
  • Ich sehe den/einen Hund./ Widzę psa.

Tak wyglądają zaimki osobowe w bierniku:

Nominativ (kto? co?)ichduersieeswirihrsieSie
Akkusativ (kogo? co?)michdichihnsieesunseuchsieSie

Przypadki niemiecki: kiedy zastosować który?

Decydującą rolę o tym, w jakim przypadku ma być rzeczownik wraz z rodzajnikiem, ma przyimek zaraz przed tym rzeczownikiem. Mówiąc inaczej, dany przyimek łączy się z konkretnym przypadkiem.  Na przykład: Ich spaziere mit dem Hund ( po „mit” jest zawsze Dativ). 

Bez obaw – po większości przyimków jest taki sam przypadek jak w języku polskim (spaceruję z kim? z czym?, czyli pytanie z naszego celownika, czyli niemiecki Dativ). Są jednak wyjątki i dlatego należy nauczyć się z jakim przypadkiem łączy się dany przyimek. Tutaj znajdziesz informacje o tym, jakie przyimki łączą się z jakim przypadkiem.

Są również przyimki, które łączą się albo z Dativem, albo z Akkusativem- wymiennie. Generalna zasada jest taka, że jeśli coś się zmienia (stan) lub jest w ruchu, przemieszcza się od A do B – wtedy stosujemy Akkusativ. Jeśli natomiast coś gdzieś się znajduje i nic z tym się nie dzieje, jest w miejscu, wtedy stosujemy Dativ. Na przykład:

  • Ich gehe ins (in das) Büro. / Idę do biura (przemieszczam się w kierunku biura, czyli Akkusativ)
  • Ich bin im (in dem) Büro. / Jestem w biurze (jestem tam i się nigdzie nie przemieszczam, czyli Dativ)

uwaga
Ich gehe zur Apotheke – przemieszczam się, czyli powinien być Akkusativ, a jest Dativ (zu der) . A to dlatego, że przyimek zawsze ma decydujący głos przy wyborze przypadku – a „zu” łączy z TYLKO z Dativem.  Dlatego warto zapoznać się  z jakim przypadkiem łączy się dany przyimek, o czym pisałam tutaj
 



Anna

Hallo aus Berlin! Jestem germanistką, która postanowiła zdjąć klątwę z języka niemieckiego. Efektem tego jest strona, na której właśnie jesteś. Znajdziesz tutaj lekkostrawną instrukcję obsługi języka niemieckiego , dzięki czemu zaczniesz rozumieć (i polubisz) język niemiecki.Poznaj mnie lepiej
Anna
Print Friendly, PDF & Email
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (3 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...

2 komentarze do wpisu „Lekcja 14: przypadki niemiecki”

  1. Przypadki w niemieckim to temat, którego można uczyć się całe życie i warto powtarzać na każdym poziomie zaawansowania! Dlatego bardzo dziękuję za praktyczne ćwiczenia!

Dodaj komentarz