Home » Gramatyka » Podstawy » Przypadki

Przypadki niemiecki

W tej lekcji dowiesz się najważniejszych informacji o przypadkach niemieckich. Na końcu możesz sprawdzić się praktyce – czekają tam na ciebie interaktywne ćwiczenia na przypadki niemieckie. 

 Chcesz poznać więcej zagadnień z gramatyki niemieckiej? Ta lekcja jest częścią kursu  Gramatyka A1/A2.

Przypadki niemieckie: co trzeba o nich wiedzieć?

W języku niemieckim są cztery przypadki: Nominativ (mianownik), Genitiv (dopełniacz), Dativ (celownik), Akkusativ (biernik).

Z kolei każdy rzeczownik (i nie tylko!) w zdaniu występuje w jednym z powyższych przypadków (deklinacja). Co w praktyce oznacza, że albo dodaje się jakąś końcówkę  albo zmienia się forma takiego słowa.

Sam rzeczownik zostaje raczej bez zmian, za to jego rodzajnik (der, die, das), wyraźnie pokazuje nam, że zmienił się przypadek. Spójrz sam:

Przypadek/ rodzajrodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijakiliczba mnoga
Nominativ (kto/ co?)der Vater
ein Vater
die Mutter
eine Mutter
das Kind
ein Kind
die Sterne
Genitiv (czyj?)des Vaters
eines Vaters
der Mutter
einer Mutter
des Kindes
eines Kindes
der Sterne
Dativ (komu/ czemu?)dem Vater
einem Vater
der Mutter
einer Mutter
dem Kind
einem Kind
den Sternen
Akkusativ (kogo/ co?)den Vater
einen Vater
die Mutter
eine Mutter
das Kind
ein Kind
die Sterne

A zatem, w jakim przypadku jest rzeczownik, zdradza przede wszystkim jego rodzajnik. Sam rzeczownik zmienia się tylko w Genitivie w liczbie pojedynczej oraz w Dativie liczby mnogiej.

Na jakie pytania odpowiadają przypadki?

Każdy z przypadków ma swoje “pytanie kontrolne”. Przypadki niemieckie odpowiadają na następujące pytania:

PrzypadekNominativ (mianownik) Dativ (celownik)Genitiv (dopełniacz)Akkusativ (biernik)
PrzykładDas Kindgibtder Mutterdes Freundesein Geschenk
Pytanie przypadkuKto lub co daje prezent?Komu lub czemu daje dziecko prezent?Czyjej mamie daje dziecko prezent?Kogo lub co daje dziecko mamie?

Tak wyglądają przypadki w praktyce

Zobacz jak wygląda „der Keks” w Nominativie i Akkusativie:

przyklady zdan na przypadki niemeickiem na grafice z ciastkiem

Co odmienia się przez przypadki?

Jak już stwierdziliśmy – przez przypadki odmienia się rodzajnik i czasami sam rzeczownik. Ale..

Rzeczownik w zdaniu jest przecież rzadko  sam – często określa go przecież jakiś przymiotnik:

  • „Das ist ein netter Mann.”

Czasami w zdaniu zastępuje go zaimek:

  • „Er ist sehr nett.”

Podsumowując, rodzajniki, rzeczowniki, przymiotniki oraz zaimki podlegają odmianie przez przypadki (deklinacja):

  • „Ich bin mit einem netten Mann verabredet. Ich treffe mich mit ihm heute.”

Jak widzisz na przykładzie wyżej, deklinacja to w praktyce albo dodanie jakiejś końcówki, albo słowo zupełnie zmienia swoją formę („er” zamieniło się na „ihm).

Po co są w ogóle te przypadki?

To właśnie dzięki przypadkom wiadomo, jaką rolę w zdaniu pełni rzeczownik i w jakich „relacjach” jest z innymi słowami. Bez przypadków większość zdań byłaby niezrozumiała, albo brzmiała dziwnie. Spójrz na poniższe zdania. W pierwszym zdaniu rzeczowniki wraz z ich rodzajnikami nie zostały odmienione przez przypadki, w drugim natomiast tak:

  • „Das Kind gibt die Mutter der Freund der Brief.” (Dziecko daje mama przyjaciel list.)
  • „Das Kind gibt der Mutter des Freundes den Brief.” (Dziecko daje mamie przyjaciela list.)

Przypadek zatemokreśla jego relacje z innymi słowami w zdaniu. 

Pozwól, że przedstawię ci teraz pokrótce każdy z przypadków niemieckich trochę bliżej. Będą ci towarzyszyły przez całą naukę niemieckiego – warto więc je poznać 🙂

Nominativ (mianownik)

  • Mianownik (Nominativ) odpowiada na pytanie : kto ? co?
  • Podmiot w zdaniu jest zatem zawsze w mianowniku.

Na przykład:

Ich mache jetzt eine Pause.”/ Robię teraz przerwę. (kto robi przerwę?)

„Die deutsche Sprache macht mich fertig.” / Niemiecki język mnie wykańcza. (co mnie wykańcza? )

wsciekly czlowek
Die deutsche Sprache macht mich fertig! / Niemiecki język mnie wykańcza!

Genitiv (dopełniacz)

  • Dopełniacz niemiecki (Genitiv) odpowiada na pytanie: czyj?
  • Genitiv określa przynależność
  • Genitiv występuje po określonych czasownikach, przymiotnikach i przyimkach
  • Na końcu rzeczowników rodzaju męskiego i nijakiego pojawi się w Genitivie „s” lub „es”

Na przykład:

„Das ist die Brille meines Vaters.”/ To są okulary mojego taty. (czyje to okulary?)

„Das Auto meines Bruders.”

„Ziel des Lebens.”

Tutaj znajdziesz pełną lekcję o Genitiv.

Dativ (celownik)

  • Celownik niemiecki (Dativ) używa się po określonych czasownikach, przymiotnikach i przyimkach
  • Dativ odpowiada na pytania: komu? czemu?
  • Dopełnienie dalsze w zdaniu jest zawsze w celowniku
  • Jeżeli rzeczownik w liczbie mnogiej nie kończy się na „s” lub „n” dostaje w Dativie bonusowe „n”. Na przykład: die Fahrräder – den Fahrrädern, die Bilder – den Bildern, die Tische – den Tischen.

Na przykład:

„Kannst du mir helfen?”/ Czy możesz mi pomóc? (komu pomóc? )

Tutaj znajdziesz pełną lekcję o Dativ.

Akkusativ (biernik)

  • Biernik niemiecki (Akkusativ) używa się po określonych czasownikach i przyimkach
  • Akkusativ odpowiada na pytania: kogo? co?
  • Dopełnienie dalsze jest w zdaniu zawsze w Akkusativie

Na przykład:

„Siehst du den Mann da?”/ Widzisz tego mężczyznę? (kogo widzisz?)

„Siehst du die Frau da?”/ Widzisz tę kobietę? (kogo widzisz? )

Tutaj znajdziesz pełną lekcję o  Akkusativ.

Przypadki niemieckie: podsumowanie

  • W języku niemieckim są cztery przypadki: Nominativ (mianownik), Genitiv (dopełniacz), Dativ (celownik), Akkusativ (biernik)
  • Rzeczowniki, zaimki, przymiotniki i rodzajniki odmieniają się przez przypadki (deklinacja)
  • Podczas odmiany zmienia się przede wszystkim rodzajnik, a sam rzeczownik zmienia się tylko w Genitivie w liczbie pojedynczej oraz w Dativie liczby mnogiej
  • W mianowniku jest podmiot zdania, w bierniku dopełnienie dalsze, w celowniku dopełnienie bliższe, a dopełniacz (Genitiv) określa przynależność
  • Pewne czasowniki, przymiotniki oraz przyimki wymuszają użycie konkretnego przypadku

Przypadki niemieckie: dalsze tematy

Te tematy są powiązane tematycznie z przypadkami niemieckimi:

Czas na ćwiczenia!

Tutaj możesz rozwiązać kilka interaktywnych ćwiczeń na przypadki niemieckie.



Anna
Print Friendly, PDF & Email
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (3 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...

2 komentarze do wpisu „Przypadki niemiecki”

  1. Przypadki w niemieckim to temat, którego można uczyć się całe życie i warto powtarzać na każdym poziomie zaawansowania! Dlatego bardzo dziękuję za praktyczne ćwiczenia!

    Odpowiedz

Dodaj komentarz