Home » Gramatyka » Podstawy » Rodzajnik

Rodzajnik niemiecki

W tej lekcji dowiesz się najważniejszych informacji o rodzajnikach niemieckich – jakie rodzajniki występują oraz kiedy należy użyć który rodzajnik. Na końcu lekcji znajdziesz ćwiczenia na rodzajniki w roli głównej.

Chcesz nauczyć się więcej? Ta lekcja jest częścią kursu: Gramatyka A1/A2 .

Co trzeba wiedzieć o rodzajniku niemieckim?

  • Są 3 rodzaje (męski, żeński, nijaki), a każdy z nich ma swój rodzajnik
  • Rodzajnik może być określony (der, die, das) lub nieokreślony (ein, eine).

W poniższej tabeli widzisz rodzajniki określone i nieokreślone dla każdego rodzaju:

 rodzaj męskirodzaj żeńskirodzaj nijakiliczba mnoga
Rodzajnik określonyderdiedasdie
Rodzajnik nieokreślonyeineineein-

Dobra wiadomość: rodzajnik nieokreślony występuje tylko w liczbie pojedynczej! 🙂 

Po co w ogóle jest ten cały rodzajnik?

Rodzajnik niemiecki przekazuje informację o rzeczowniku. Wskazuje jego:

  1. rodzaj : der = męski; die = żeński ; das = nijaki
  2. liczbę: pojedyncza lub mnoga
  3. przypadek: Nominativ, Akkusativ, Dativ, Genitiv

Na przykład:

  • Rodzaj męski: Der Mann kocht. / Mężczyzna gotuje. (dzięki „der” wiemy że rzeczownik „Mann” jest rodzaju męskiego, w liczbie pojedynczej i w mianowniku)
  • Rodzaj żeński: Die Frau isst./ Kobieta je. (dzięki „die” wiemy że rzeczownik „Frau” jest rodzaju żeńskiego, w liczbie pojedynczej i w mianowniku)
  • Rodzaj nijaki: Das Kind spielt./ Dziecko bawi się.  (dzięki „das” wiemy że rzeczownik „Kind” jest rodzaju nijakiego, w liczbie pojedynczej i w mianowniku)

Rodzajniki niemiecki: przykłady

rysunek z postaciami i przykladowymi zdaniami z rodzajnikami

Skąd wiadomo, jaki rodzaj ma rzeczownik?

Dzięki rodzajnikom wiemy, jaką płeć ma rzeczownik – niby proste. Ale, jest jedno „ale”, a nawet dwa :):

  1. Płeć biologiczna nie zawsze pokrywa się z gramatyczną, na przykład „das Mädchen” (o zgrozo!)
  2. Rodzaj rzeczowników polskich często nie pokrywa się z rodzajem rzeczownika niemieckiego, na przykład „der Löffel”
grafika z rodzajnikami i kobieta
Rodzaj rzeczowników polskich często nie pokrywa się z rodzajem rzeczownika niemieckiego

 

Dlatego tak ważne jest, aby nowych rzeczowników ZAWSZE uczyć się od razu z rodzajnikami!

rada
Rodzajnik można rozpoznać patrząc na końcówkę rzeczownika:
  • jeśli rzeczownik kończy się na -smus, -ig, -ling, -or, ma w 99 % rodzajnik DER
  • jeśli rzeczownik kończy się na -ung, -schaft, -keit, -tät, -ik, -heit, -ion,-ei, ma w 99% rodzajnik DIE  
  • jeśli rzeczownik kończy się na -chen, -um, -ma, -lein, -ment, -tum, ma w 99 % rodzajnik DAS 

Jakie rodzajniki występują w języku niemieckim?

Rodzajnik może być określony, nieokreślony, jako przeczenie kein lub może go nie być wcale (rodzajnik zerowy).

Co to znaczy, że rodzajniki odmieniają się przez przypadki?

Rodzajniki  odmieniają się przez przypadki. To znaczy, że ich podstawowe formy, które właśnie poznałeś zmieniają się, kiedy zmienia się przypadek. I tak na przykład z „der” robi się „den” w Akkusativie.   Tutaj znajdziesz lekcję o  odmianie rodzajników przez przypadki.

Kiedy używa się rodzajnika określonego, a kiedy nieokreślonego?

Generalna zasada jest taka, że jeżeli mówimy o czymś po raz pierwszy stosujemy rodzajnik nieokreślony:

Mein Bruder hat ein Kind. (dopiero teraz wiesz, że mój brat ma syna :))

A jeśli już wiesz, o czym jest mowa, to mogę dalej używać rodzajnika określonego:

Der Sohn heißt Michael.

A teraz opowiem ci znowu o czymś nowym, więc użyję rodzajnika nieokreślonego:

Der Sohn hat ein neues Spiel.

Już wiesz, że syn ma jakąś nową grę. A więc mówiąc o tej grze dalej, użyję  rodzajnika określonego:

Das Spiel ist richtig toll!

Poza tym rodzajnika określonego używa się :

  • kiedy mówimy o czymś konkretnym, a nie jednym z wielu: Das ist der Mann meines Lebens.
  • przed rzeczownikami, które są uznane jako jedyne na świecie: Die Sonne scheint nicht zu oft in Berlin.
  • przed nazwami gór, rzek i mórz: Ich habe in den Alpen gewohnt.
  • przed nazwami niektórych krajów: Warst du schon mal in den USA?

Rodzajnika nieokreślonego używa się :

  • jeżeli mówimy o czymś co nie jest bliżej określone, jest jednym z wielu: Das ist ein Kind. (Jest wiele dzieci, a to jest jednym z wielu.)
  • przed wyrażeniem “es gibt”: In meiner Wohnung gibt es einen Fernseher.

Rodzajnika zerowego używa się:

  • przed nazwami miast: Ich wohne in Berlin.
  • przed większością nazw państw: Ich wohne in Deutschland.
  • przed rzeczownikami określającymi materiał: Das ist aus Wolle.
  • gdy mówimy o zawodzie lub narodowości: Ich bin Polin./ Ich bin Freelancer.
  • przed rzeczownikami abstrakcyjnymi: Hast du Angst vor Spinnen?
  • przed rzeczownikami niepoliczalnymi: Wo ist mein Geld?
  • przed chorobami: Ich habe Kopfschmerzen.
  • jeśli określamy ilość, wagę, miarę: Ich hätte gerne 2 Kilo Pute.
  • w ogłoszeniach: Schöne Couch zu verkaufen.

Jak nauczyć się rodzajników?

Słuchaj

Postaraj się jak najwięcej słuchać po niemiecku. Możesz słuchać radia, podcastów czy audiobooków na twoim poziome. Zobaczysz, że po pewnym czasie, przyzwyczaisz się, „osłuchasz”, że dany rodzajnik brzmi z rzeczownikiem dobrze, a drugi już się gryzie.

Aplikacja

Bardzo dobrą i darmową aplikacją do nauki rodzajników niemieckich jest aplikacja der,die,das.  Znajdziesz w niej 10 000 najważniejszych rzeczowników niemieckich, a twoim zadaniem jest dopasowanie właściwego rodzajnika.

Kolory

Kiedy ja uczyłam się rodzajników – nie było jeszcze aplikacji. 🙂 Bardzo efektywną metodą na nauczenie się rodzajników niemieckich jest stosowanie kolorów. Wybierasz jeden kolor do danego rodzajnika i zawsze zapisujesz rzeczownik z tym rodzajnikiem właśnie tym kolorem.

Jeżeli dodatkowo będziesz uczyć się nowych słów na tak zwanych fiszkach – obiecuję, że krótkim czasie nie będziesz mylić rodzajników. Swoją drogą – z fiszkami możesz uczyć się tak naprawdę wszystkiego, a więcej o tej metodzie nauki napisałam tutaj.

Trik na rodzajniki niemieckie

Najlepszą i najbardziej niezawodnym „trikiem” jest po prostu uczenie się nowych rzeczowników od razu wraz z rodzajnikami. 

Jak wspomniałam, bardzo pomocne jest jednak patrzenie na końcówki rzeczowników:

  • jeśli rzeczownik kończy się na -smus, -ig, -ling, -or, ma w 99 % rodzajnik DER
  • jeśli rzeczownik kończy się na -ung, -schaft, -keit, -tät, -ik, -heit, -ion,-ei, ma w 99% rodzajnik DIE  
  • jeśli rzeczownik kończy się na -chen, -um, -ma, -lein, -ment, -tum, ma w 99 % rodzajnik DAS 

Tylko jak zapamietać same koncówki? Moją ulubioną (i bardzo efektywną) metodą jest zapamiętanie 3 zdań z wyrazami, które właśnie kończą się na te końcówki. Te zdania są dość „dziwne” i właśnie o to chodzi – postaraj je sobie dokładnie wyobrazić , najlepiej wydrukuj lub napisz własnoręcznie (na kolorowo), powieś w widocznym miejscu i powtarzaj . Efekty są gwarantowane!

Der Gladiator und der Säugling essen Honig und sind voll von Optimismus.

jak nauczyc sie rodzajnikow przyklady

Achtung! Eine Aktion bei der Bäckerei an der Universität: Schönheit, Freundschaft, Achtsamkeit, Ethik werden gesucht!

trik na rodzajniki

Das Mädchen und das Fräulein stehen unter einem Baum und haben ein Trauma – ihr Apartment, ihr Eigentum brennt!

przyklad z rysunkami jak zapamietac rodzajnik

 

Rodzajniki niemieckie: podsumowanie

  • Rodzajnik może być określony (der,die,das), nieokreślony (ein, eine), może go nie być wcale (rodzajnik zerowy) lub może być przeczący (kein).
  • Rodzajnik nieokreślony występuje tylko w liczbie pojedynczej
  • Rodzajnik niemiecki przekazują jaki rodzaj, liczbę i w jakim przypadku jest rzeczownik
  • Płeć biologiczna nie zawsze pokrywa się z płcią gramatyczną (das Mädchen)
  • Rodzajników trzeba ZAWSZE uczyć się od razu z nowymi rzeczownikami

Rodzajniki niemieckie: ćwiczenia

Chcesz sprawdzić swoją wiedzę w praktyce? Tutaj znajdziesz interaktywne ćwiczenia na rodzajniki niemieckie.



Anna
Print Friendly, PDF & Email
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (2 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...

Dodaj komentarz