Home » Gramatyka » Średniozaawansowany » Celownik niemiecki (Dativ)

Celownik niemiecki (Dativ)

W tej lekcji nauczysz się odmiany w celowniku niemieckim (Dativ) oraz kiedy się go używa. Na końcu lekcji znajdziesz interaktywne ćwiczenia. Chcesz poznać więcej tematów z gramatyki niemieckiej? Ta lekcja jest częścią kursu: Gramatyka B1/B2 .

Nie masz czasu i nerwów na gramatykę? Nie jesteś sam/ sama, ale na szczęście jest na nią szybki, skuteczny i przyjemny sposóbOdkryj moją autorską i prostą metodę tutaj

Co to jest Dativ (celownik niemiecki)?

Dativ to jeden z czterech przypadków niemieckich.  Dativ jest po to w zdaniu, żeby nie mówić „Kali jeść, Kali pić”. Zobacz, po polsku nie powiesz „Daję ty kwiaty”, tylko powiesz „Daję tobie kwiaty”. „Ty” zamieniło się na „tobie”, bo zmienił się przypadek. Podobnie jest w niemieckim :

  • „Daję ty kwiaty” = „Ich gebe du die Blumen.” (ani w wersji polskiej, ani niemieckiej nie został uwzględniony przypadek)
  • „Daję tobie kwiaty” = „Ich gebe dir die Blumen.” (komu? czemu daję – „tobie” – „ty” zamienił się na „tobie”,  „du” na „dir” – słowo „jest w dopełniaczu, czyli Dativ)

Jeśli rodzajnik, przymiotnik, rzeczownik lub zaimek “jest w Dativie”, to oznacza, że zmienia się jego forma/ dostaje określoną końcówkę:

zdjecie mezczyzny w rozowej koszuli jako przyklad na dativ

uwaga
W języku polskim podczas odmiany przez przypadki zmienia się sam rzeczownik (pies, psie, psu, psa). W języku niemieckim zmienia się rodzajnik, a sam rzeczownik przeważnie zostaje bez zmian (der Hund, des Hundes, dem Hund, den Hund)

Na jakie pytanie odpowiada celownik niemiecki?

Celownik niemiecki, czyli Dativ odpowiada na pytanie: komu? czemu?

  • „Ich gebe dem Kind einen Ball.” (komu? czemu? daję piłkę – „dem Kind”)
rada
Dativ ma pytanie „komu? czemu?”, ale prawie wszędzie – serio! – gdzie zadasz sobie w głowie pytanie „z kim? z czym?, rzeczownik będzie w Dativie – „ Ich spaziere mit dem Hund.” (z kim? z czym? spaceruję – „dem Hund”)

Odmiana – Rodzajniki, przymiotniki i rzeczowniki w celowniku niemieckim

W poniższej tabelce widzisz jak wygląda rodzajnik określony, rodzajnik nieokreślony, rzeczownik oraz przymiotnik w Dativie dla liczby pojedynczej i mnogiej, dla rodzaju męskiego, żeńskiego oraz nijakiego:

 rodzajnik określonyrodzajnik nieokreślony, kein, zaimek dzierżawczy (mein,dein etc.)bez rodzajnika
męskidem netten Manneinem netten Mannnettem Mann
żeńskider netten Muttereiner netten Mutternetter Mutter
nijakidem netten Kindeinem netten Kindnettem Kind
liczba mnogaden netten Elterndeinen netten Elternnetten Eltern

Ta tabelka (jak wiele innych) wygląda tylko na pierwszy rzut oka tak strasznie. Zobacz:

  • rodzajniki nieokreślone i określone dostają w Dativie takie same końcówki
  • przymiotniki  po rodzajnikach określonych, jak i nieokreślonych, otrzymują jedną  końcówkę: „-en”
  • jeśli przymiotnik występuje bez rodzajnika, przejmuje 1:1 końcówki rodzajnika określonego
  • przeczenie „kein” oraz zaimki dzierżawcze (mein, dein etc.) odmieniają się tak samo, jak rodzajniki nieokreślone

Dobrze jest widzieć takie „ułatwienia” – dzięki temu nagle okazuje się, że wcale nie trzeba zapamiętać aż tak dużo! 🙂

„Z tym e-bookiem nie da się nie zrozumieć gramatyki!” -to jeden z setek Waszych komentarzy.♥ Ty też możesz w końcu ogarnąć gramatykę – szybciej i przyjemniej, niż Ci się wydaje.  ➭ Kliknij tutaj i rozhulaj Twój niemiecki! 

A co z samym rzeczownikiem w Dativie?

W języku niemieckim to właśnie głównie słówko przed rzeczownikiem (rodzajnik, przymiotnik, zaimek) pokazuje, w jakim przypadku jest rzeczownik. Rzeczownik pozostaje przeważnie bez zmian. Należy tylko pamiętać, że:

info
Do rzeczownika w liczbie mnogiej w Dativie trzeba dodać  „-n”: Tische…Tischen, Bücher..Büchern etc. Chyba, że liczba mnoga rzeczownika kończy się na „-s” lub „-n” – wtedy nie dodajesz „-n”: Autos..Autos, Automaten..Automaten etc.

 Dativ – zaimki osobowe i dzierżawcze w celowniku niemieckim

To teraz czas na zaimki osobowe oraz dzierżawcze w celowniku. One również odmieniają się w Dativie:

Zaimki osobowe: NominativZaimki osobowe: DativZaimek dzierżawczy: Dativ
męski + nijakiżeńskiliczba mnoga
ichmirmeinemmeinermeinen
dudirdeinemdeinerdeinen
erihmseinemseinerseinen
sieihrihremihrerihren
esihmseinemseinerseinen
wirunsunseremunsererunseren
ihreucheuremeurereuren
sieihnenihremihrerihren

A teraz kilka przykładów na zaimki osobowe i dzierżawcze w Dativ:

  • „Kannst du mir bitte helfen?”
  • „Ich habe dir alles gegeben!”
  • „Ich bin mit ihm morgen verabredet.”
  • „Warum schreibst du mit meinem Stift?”
  • „Ich telefoniere mit deiner Mutter.”

Kiedy stosuje się Dativ?

Dativ używa się po określonych czasownikach, przyimkach oraz dla dopełnienia dalszego w zdaniu.

Dopełnienie dalsze w Dativie 

W zdaniach z WIECEJ jak z jednym dopełnieniem, dopełnienie dalsze jest zawsze w Dativie – chyba, że przyimek wymusza zastosowanie Akkusativu lub Genitivu. Przeanalizujmy poniższy przykład:

  • „Ich gebe dem Kind den Ball.”

„Ich” to podmiot = Nominativ
dem Kind” to dopełnienie dalsze = Dativ
„den Ball” to dopełnienie bliższe = Akkusativ

rada
Dopełnienie dalsze i bliższe – brzmi jak czarna magia? Zapamiętaj w ten sposób – w zdaniu z dwoma dopełnieniami, osoba będzie zawsze w Dativie , a rzecz w Akkusativie: „Ich gebe dir (Dat.) mein Herz (Akk.)!

Dativ po czasownikach

Niektóre czasowniki wymuszają zastosowanie Dativu. Tych czasowników trzeba po prostu nauczyć się na pamięć. Na przykład po tych czasownikach zastosujesz Dativ: antworten, danken, folgen, gefallen, gehören, gehorchen, glauben, gratulieren, helfen, leidtun, vertrauen, verzeihen, wehtun, widersprechen, zuhören, zustimmen.

Na przykład:

  • Keinem wird das gefallen.”
  • „Antworte mir!”
  • „Seine Frau glaubt ihm nicht.”

Dativ po przyimkach

Po tych przyimkach zawsze zastosujesz Dativ: aus, bei, gegenüber, mit, nach, seit, von, zu, außer, dank, bis zu, … zufolge

  • „Ich spreche von meiner Mutter.
  • „Ich bin bei einer Freundin.”
  • „Ich spaziere mit dem Hund.”
  • „Ich gehe zu einem Arzt.”
uwaga
Przyimek ma decydujący głos. Jeżeli przed rzeczownikiem występuje jeden z powyższych przyimków – zapomnij zasady z czasownikami, które wymuszają dany przypadek oraz zasadę z dopełnieniem dalszym i bliższym. Przyimek zawsze decyduje o tym, jaki przypadek musisz zastosować. ZAWSZE.

 

spacer z psem
„Ich spaziere mit dem Hund” – przyimek ma zawsze decydujący głos przy wyborze przypadku, a po „mit” jest zawsze Dativ

Jakie jeszcze przypadki są w języku niemieckim?

W języku niemiecki są tylko cztery przypadki:

Dativ (celownik niemiecki) – najważniejsze informacje w skrócie

  • Celownik niemiecki  (Dativ) to jeden z czterech przypadków w języku niemieckim
  • Dativ używa się po określonych czasownikach, przyimkach oraz do dopełnienia dalszego w zdaniu z kilkoma dopełnieniami
  • Dativ odpowiada na pytanie: komu? czemu?

Celownik niemiecki ćwiczenia

Gotowy na sprawdzenie teorii w praktyce? Tutaj znajdziesz kilka interaktywnych ćwiczeń na Dativ!

 

Problem z gramatyką niemiecką?

Z moim innowacyjnym Kursem Mistrza Gramatyki zrozumiesz gramatykę tak szybko i prosto, jak nigdy dotąd. 

Anna
Print Friendly, PDF & Email
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (6 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...

5 komentarzy do wpisu „Celownik niemiecki (Dativ)”

  1. Głowiłem się dlaczego w takim przykładzie…
    Gehört der braune Mantel deinem Freund?
    …jest celownik, a nie dopełniacz, a dzięki Pani artykułowi wiem, że tak po prostu jest. Nie lubię takich „aksjomatów”, które trzeba wyryć, a nie można ich zrozumieć, skojarzyć, mózg tego nie lubi. 🙂

    Pozdrawiam.

    Odpowiedz
    • Cześć , no fakt , niektórych rzeczy trzeba nauczyć się na pamięć, ale uważam, że około 80 % da się właśnie na logikę nauczyć. Trzeba zapamiętać pewne zasady, to jest jasne. Te zasady jednak, na użytek własny można sobie uprościć. Ja na przykład doszłam do wniosku, że wcale nie muszę uczyć się 1. listy czasowników z Dativem 2. listy czasowników z Akkusativem . O wiele prościej będzie zadać mi sobie w głowie pytanie „kogo? co?” dla Akkusativu – „Ich treffe KOGO? CO? meine Freundin” i pytanie „komu?czemu?” i bonusowo i nie do końca książkowo, ale sprawdzające się ZAWSZE pytanie „z kim? z czym?” – „Der braune Mantel gehoert KOMU? CZEMU? deinem Freund”. To co muszę zapamiętać, to są wyjątki – bo nie zawsze polski przypadek odpowiada niemieckiemu. Jednak tych wyjątków, jest bardzo mało – zatem znacznie mniej wkuwania na pamięć. Taki wyjątek to na przykład „Du stoerst mich” – zadało by się chętnie pytanie „komu? czemu?”, a tu klops – po „stoeren” jest Akkusativ. 🙂 pozdrawiam, Ania

      Odpowiedz
  2. Czegos nie rozumiem czasownik gehóren wymaga dopełnienia w dativ to dlaczego w zdaniu Gehort der braune
    Mantel deinem Freund , to dlaczego w tym zdaniu der braune Mantel jest w nominativie , to deinem Freund jest w dativie bo takiego dopełnienia w rekcji bezprzyimkowej wymaga ten czasownik
    W przykładzie Der braune Mantel gehort każdy po polsku zadałby pytanie kogo czego i byłoby dopełnienie w dopełniaczu, kto zadałby komu czemu, przykład z treffen i zadanie kogo co pokrywa sie z dopełnieniem z jezyka polskego ,że bedzie biernik.
    Także zdawanie takich pytań chyba mija sie z celem bo jak widac treffen pokrywa sie z dopełnieniem w jezyku i polskim i niemieckim ,a gehoren nie
    Mam taka ksiązke gdzie podania jest rekcja bezprzyimkowa ale czasowniki tam sa pomieszane ,powinny byc tylko te które maja inne dopełnienie w rekcji bezprzyimkowej niż ich odpowiedniki w języku polskim, nie iwem dlaczego tak jest bład autora chyba

    Odpowiedz
    • Cześć, to fakt, że nie zawsze się pokrywa, ale pokrywa się z mojego doświadczenia w 80 %. Takich przypadków jak „gehoeren” trzeba się nauczyć na pamięć. Biorąc pod uwagę książkę, do której się odnosisz, sprawdź proszę czy moja wskazówka się sprawdziła i daj znać 🙂 Ja nigdy nie uczyłam się takich list, nauczyłam się wszystkiego w praktyce, zadając sobie właśnie te pytania przypadków i w więszości się zgadzało. Na przykład zawsze robiłam błąd w „Es tut mir weh”, bo boli „kogo? co?” więc nasz biernik, a nie – bo w języku niemieckim jest Dativ. Ale takich rodzynków lepiej się nauczyć niż opasłych list z jak mówisz „rekcją bezprzyimkową” (strasznie to brzmi 😉 ) Pozdrawiam, Ania

      Odpowiedz
      • No tak w moim podreczniku jest to napisane jest rekcja przyimkowa i bezprzyimkowa
        Na szczescie takich czasowników których przypadek bedzie inny niż by to wynikało z jezyka polskiego nie jest tak duzo ,wiekszosc pokrywa sie z niemieckim
        Po prostu osoba uczaca sie języka zadawałaby pytanie po polsku do danego czasownika tak jak to piszesz w ostatnim przykładzie ,że ,,boli kogo co ;;a ,,nie komu czemu ,, uważam ,że to jest pułapka bo jak tego nie sprawdzisz to bedziesz dawał dopełnienie jak po polsku do wethun , innym przykładem jest lassen który 2 dwóch przypadkach znaczeń ma inne dopełnienie niż wynikałoby to z polskiego
        Uczę sie niemieckiego sam w domu i korzystam z tej strony bo jest wytłumaczone w przystepny sposób , niestety moja znajomosc jest bierna bo od poczatku nie starałem sie mówic i teraz musze położyc nacisk na mówienie , na razie sam do siebie zwroty i całe zdania.
        Pózniej może spróbuje methody chunks i nauki całych zdań na pamiec , coraz bardziej tli sie we mnie mysl ,że niemiecki nie opanuje , chyba juz stworzyłem sobie psychiczna bariere ,bo na poczatku chłonąłem jak gąbka

        Odpowiedz

Dodaj komentarz