Home » Gramatyka » Średniozaawansowany » Celownik niemiecki (Dativ)

Celownik niemiecki (Dativ)

W tej lekcji nauczysz się odmiany w celowniku niemieckim (Dativ) oraz kiedy się go używa. Na końcu lekcji znajdziesz interaktywne ćwiczenia. Chcesz poznać więcej tematów z gramatyki niemieckiej? Ta lekcja jest częścią kursu: Gramatyka B1/B2 .

Chcesz zrozumieć gramatykę w trybie turbo 🚀, na przykładach i obrazkach?  Kliknij tutaj i sprawdź, co dla Ciebie przygotowałam 💛

Co to jest Dativ (celownik niemiecki)?

Dativ to jeden z czterech przypadków niemieckich.  Dativ jest po to w zdaniu, żeby nie mówić „Kali jeść, Kali pić”. Zobacz, po polsku nie powiesz „Daję ty kwiaty”, tylko powiesz „Daję tobie kwiaty”. „Ty” zamieniło się na „tobie”, bo zmienił się przypadek. Podobnie jest w niemieckim :

  • „Daję ty kwiaty” = „Ich gebe du die Blumen.” (ani w wersji polskiej, ani niemieckiej nie został uwzględniony przypadek)
  • „Daję tobie kwiaty” = „Ich gebe dir die Blumen.” (komu? czemu daję – „tobie” – „ty” zamienił się na „tobie”,  „du” na „dir” – słowo „jest w dopełniaczu, czyli Dativ)

Jeśli rodzajnik, przymiotnik, rzeczownik lub zaimek “jest w Dativie”, to oznacza, że zmienia się jego forma/ dostaje określoną końcówkę:

zdjecie mezczyzny w rozowej koszuli jako przyklad na dativ

uwaga
W języku polskim podczas odmiany przez przypadki zmienia się sam rzeczownik (pies, psie, psu, psa). W języku niemieckim zmienia się rodzajnik, a sam rzeczownik przeważnie zostaje bez zmian (der Hund, des Hundes, dem Hund, den Hund)

Na jakie pytanie odpowiada celownik niemiecki?

Celownik niemiecki, czyli Dativ odpowiada na pytanie: komu? czemu?

  • „Ich gebe dem Kind einen Ball.” (komu? czemu? daję piłkę – „dem Kind”)
rada
Dativ ma pytanie „komu? czemu?”, ale prawie wszędzie – serio! – gdzie zadasz sobie w głowie pytanie „z kim? z czym?, rzeczownik będzie w Dativie – „ Ich spaziere mit dem Hund.” (z kim? z czym? spaceruję – „dem Hund”)

Odmiana – Rodzajniki, przymiotniki i rzeczowniki w celowniku niemieckim

W poniższej tabelce widzisz jak wygląda rodzajnik określony, rodzajnik nieokreślony, rzeczownik oraz przymiotnik w Dativie dla liczby pojedynczej i mnogiej, dla rodzaju męskiego, żeńskiego oraz nijakiego:

 rodzajnik określonyrodzajnik nieokreślony, kein, zaimek dzierżawczy (mein,dein etc.)bez rodzajnika
męskidem netten Manneinem netten Mannnettem Mann
żeńskider netten Muttereiner netten Mutternetter Mutter
nijakidem netten Kindeinem netten Kindnettem Kind
liczba mnogaden netten Elterndeinen netten Elternnetten Eltern

Ta tabelka (jak wiele innych) wygląda tylko na pierwszy rzut oka tak strasznie. Zobacz:

  • rodzajniki nieokreślone i określone dostają w Dativie takie same końcówki
  • przymiotniki  po rodzajnikach określonych, jak i nieokreślonych, otrzymują jedną  końcówkę: „-en”
  • jeśli przymiotnik występuje bez rodzajnika, przejmuje 1:1 końcówki rodzajnika określonego
  • przeczenie „kein” oraz zaimki dzierżawcze (mein, dein etc.) odmieniają się tak samo, jak rodzajniki nieokreślone

Dobrze jest widzieć takie „ułatwienia” – dzięki temu nagle okazuje się, że wcale nie trzeba zapamiętać aż tak dużo! 🙂

Jak Ci idzie nauka? Chcesz w końcu zrozumieć gramatykę i wznieść Twój niemiecki na poziom wyżej? 😊  Kliknij tutaj i sprawdź jak szybko, prosto (i kolorowo!) możesz osiągnąć Twój cel!

A co z samym rzeczownikiem w Dativie?

W języku niemieckim to właśnie głównie słówko przed rzeczownikiem (rodzajnik, przymiotnik, zaimek) pokazuje, w jakim przypadku jest rzeczownik. Rzeczownik pozostaje przeważnie bez zmian. Należy tylko pamiętać, że:

info
Do rzeczownika w liczbie mnogiej w Dativie trzeba dodać  „-n”: Tische…Tischen, Bücher..Büchern etc. Chyba, że liczba mnoga rzeczownika kończy się na „-s” lub „-n” – wtedy nie dodajesz „-n”: Autos..Autos, Automaten..Automaten etc.

 Dativ – zaimki osobowe i dzierżawcze w celowniku niemieckim

To teraz czas na zaimki osobowe oraz dzierżawcze w celowniku. One również odmieniają się w Dativie:

Zaimki osobowe: NominativZaimki osobowe: DativZaimek dzierżawczy: Dativ
męski + nijakiżeńskiliczba mnoga
ichmirmeinemmeinermeinen
dudirdeinemdeinerdeinen
erihmseinemseinerseinen
sieihrihremihrerihren
esihmseinemseinerseinen
wirunsunseremunsererunseren
ihreucheuremeurereuren
sieihnenihremihrerihren

A teraz kilka przykładów na zaimki osobowe i dzierżawcze w Dativ:

  • „Kannst du mir bitte helfen?”
  • „Ich habe dir alles gegeben!”
  • „Ich bin mit ihm morgen verabredet.”
  • „Warum schreibst du mit meinem Stift?”
  • „Ich telefoniere mit deiner Mutter.”

Kiedy stosuje się Dativ?

Dativ używa się po określonych czasownikach, przyimkach oraz dla dopełnienia dalszego w zdaniu.

Dopełnienie dalsze w Dativie 

W zdaniach z WIECEJ jak z jednym dopełnieniem, dopełnienie dalsze jest zawsze w Dativie – chyba, że przyimek wymusza zastosowanie Akkusativu lub Genitivu. Przeanalizujmy poniższy przykład:

  • „Ich gebe dem Kind den Ball.”

„Ich” to podmiot = Nominativ
dem Kind” to dopełnienie dalsze = Dativ
„den Ball” to dopełnienie bliższe = Akkusativ

rada
Dopełnienie dalsze i bliższe – brzmi jak czarna magia? Zapamiętaj w ten sposób – w zdaniu z dwoma dopełnieniami, osoba będzie zawsze w Dativie , a rzecz w Akkusativie: „Ich gebe dir (Dat.) mein Herz (Akk.)!

Dativ po czasownikach

Niektóre czasowniki wymuszają zastosowanie Dativu. Tych czasowników trzeba po prostu nauczyć się na pamięć. Na przykład po tych czasownikach zastosujesz Dativ: antworten, danken, folgen, gefallen, gehören, gehorchen, glauben, gratulieren, helfen, leidtun, vertrauen, verzeihen, wehtun, widersprechen, zuhören, zustimmen.

Na przykład:

  • Keinem wird das gefallen.”
  • „Antworte mir!”
  • „Seine Frau glaubt ihm nicht.”

Dativ po przyimkach

Po tych przyimkach zawsze zastosujesz Dativ: aus, bei, gegenüber, mit, nach, seit, von, zu, außer, dank, bis zu, … zufolge

  • „Ich spreche von meiner Mutter.
  • „Ich bin bei einer Freundin.”
  • „Ich spaziere mit dem Hund.”
  • „Ich gehe zu einem Arzt.”
uwaga
Przyimek ma decydujący głos. Jeżeli przed rzeczownikiem występuje jeden z powyższych przyimków – zapomnij zasady z czasownikami, które wymuszają dany przypadek oraz zasadę z dopełnieniem dalszym i bliższym. Przyimek zawsze decyduje o tym, jaki przypadek musisz zastosować. ZAWSZE.

 

spacer z psem
„Ich spaziere mit dem Hund” – przyimek ma zawsze decydujący głos przy wyborze przypadku, a po „mit” jest zawsze Dativ

Jakie jeszcze przypadki są w języku niemieckim?

W języku niemiecki są tylko cztery przypadki:

Dativ (celownik niemiecki) – najważniejsze informacje w skrócie

  • Celownik niemiecki  (Dativ) to jeden z czterech przypadków w języku niemieckim
  • Dativ używa się po określonych czasownikach, przyimkach oraz do dopełnienia dalszego w zdaniu z kilkoma dopełnieniami
  • Dativ odpowiada na pytanie: komu? czemu?

Celownik niemiecki ćwiczenia

Gotowy na sprawdzenie teorii w praktyce? Tutaj znajdziesz kilka interaktywnych ćwiczeń na Dativ!

 

Masz problem z gramatyką niemiecką? Mogę Ci pomóc 💛

W Pakiecie Mistrza Gramatyki masz wszystko by błyskawicznie i samodzielnie zrozumieć gramatykę! Kliknij tutaj i sprawdź teraz.

Anna
Print Friendly, PDF & Email
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (6 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...

Dodaj komentarz