Home » Gramatyka » Średniozaawansowany » Rekcja czasownika

Rekcja czasownika niemiecki

W tej lekcji dowiesz się najważniejszych informacji o rekcji czasownika w języku niemieckim. Na końcu czeka na Ciebie kilka interaktywnych ćwiczeń.

  Chcesz nauczyć się więcej? Ta lekcja jest częścią kursu: Gramatyka B1/B2 .

Rekcja czasownika niemiecki – co to właściwie jest ?

Wiele czasowników ma u swego boku pomocnika w postaci  przyimka („auf”, „an”, „in”). Ten duet decyduje o tym, w jakim przypadku będzie wyraz, do którego się w zdaniu odnoszą (dopełnienie). W języku polskim też jest rekcja, ale na pewno jej nie zauważyłeś:

  • 🇵🇱”Rozmawiam z mamą.” (to czasownik z przyimkiem „rozmawiać z ” sprawił, że wyraz „mama” zmienił się na „mamą”. To jest rekcja czasownika)
  • 🇩🇪”Ich spreche mit der Mutter.” (to czasownik z przyimkeim”sprechen mit” sprawił, że wyraz „die Mutter” zmienił się na „der Mutter”, czyli na Dativ)

Trzeba zatem wiedzieć, z jakim przyimkiem łączy się dany czasownik oraz jak przypadek po nich zastosujesz. A przypadek jaki zastosujesz, jest z kolei w dużej mierze zależne od przyimka…

Skąd wiadomo, jaki przypadek będzie po czasowniku?

Lista z rekcją czasownika przypomina na pierwszy rzut oka rosyjską (niekończącą się ) ruletkę:

  • achten auf + A
  • aufhören mit + D
  • sich bewerben bei + D

Czy to znaczy, że przy każdym czasowniku z niekończącej się listy z rekcją czasownika  trzeba zapamiętać, gdzie jest literka A (Akkusativ) i D (Dativ)?! Oczywiście nie, chociaż mnie tak właśnie „zachęcano” do nauki rekcji czasownika…

Aby wiedzieć, jaki przypadek zastosować po danym czasowniku z przyimkiem najpierw trzeba się nauczyć kilku przyimków, które na 100 % łączą się z Dativem i tych, które na 100 % łączą się z Akkusativem.

rada
To właśnie przyimek ma decydujący głos, jeśli chodzi o wybór przypadku. Zamiast uczyć się z jakim przypadkiem łączy się  każdy z czasowników z osobna, łatwiej zapamiętać kilka przyimków,  po których zawsze jest Dativ i te, po których jest zawsze Akkusativ. 
Po tych przyimkach jest na 100 % Dativ: aus, bei, mit, von, nach, zu

Po tych przyimkach jest na 100 % Akkusativ: ohne, für, durch, gegen

Dzięki znajomości tych przyimków, za każdym razem kiedy zobaczysz je w towarzystwie czasownika, od razu wiesz, jaki masz wziąć przypadek:

  • „Ich erzähle von meiner Mutter.” (po „von” jest ZAWSZE Dativ, a więc „meiner”)
  • „Ich gehe ohne meine Mutter.” (po „ohne” jest ZAWSZE Akkusativ, a więc „meine”)

Skąd wiadomo z jakim przyimkiem łączy się czasownik?

Niestety nie wiadomo, z jakim przyimkiem łączy się czasownik. To co w języku polskim ma sens, w języku niemieckim już niekoniecznie. Spójrz:

  • 🇵🇱”Cieszę się z prezentu.”
  • 🇩🇪”Ich freue mich über das Geschenk.” („Ich freue mich mit dem Geschenk„)
Tego z jakim przyimkiem łączy się konkretny czasownik, trzeba nauczyć się na pamięć.

Informację z jakim przyimkiem łączy się dany czasownik znajdziesz  w słowniku. Jeżeli takiej informacji tam nie ma, to czas zmienić słownik :). 

Rekcja czasownika niemiecki – lista najważniejszych czasowników z przyimkami

Przed Tobą lista najważniejszych czasowników z przyimkami podzielona na przyimki, z którymi się łączą.

Na czerwono zaznaczone są wszystkie czasowniki, po których jest Dativ, na niebiesko te, po których jest Akkusativ, zgodnie z zasadą powyżej:

Rekcja czasownika z „aus”

  • bestehen aus + D

Rekcja czasownika z „bei”

  • sich bedanken bei + D
  • sich beschweren bei + D
  • sich bewerben bei + D
  • sich entschuldigen bei + D
  • helfen bei + D
  • zusehen bei + D
  • zuschauen bei + D 

Rekcja czasownika z „mit”

  • anfangen mit + D
  • aufhören mit + D
  • beginnen mit + D
  • sich beschäftigen mit + D
  • rechnen mit + D
  • sprechen mit + D
  • streiten mit + D
  • telefonieren mit + D
  • sich unterhalten mit + D
  • sich verabreden mit + D
  • vergleichen mit + D
  • sich verstehen mit + D

Rekcja czasownika z „von”

  • abhängen von + D
  • sich erholen von + D
  • erzählen von + D
  • halten von + D
  • hören von + D
  • reden von + D
  • sprechen von + D

Rekcja czasownika z „zu”

  • einladen zu + D
  • sich entschließen zu + D
  • gehören zu + D
  • gratulieren zu + D
  • kommen zu + D
  • sagen zu + D 
  • schicken zu + D

Rekcja czasownika z „nach”

  • fragen nach + D
  • rufen nach + D
  • suchen nach + D
  • sich erkundigen nach + D

Rekcja czasownika z „für”

  • ausgeben für + A
  • sich bedanken für + A
  • danken für + A
  • sich entscheiden für + A
  • sich entschuldigen für + A
  • halten für + A
  • kämpfen für + A
  • sorgen für + A

Rekcja czasownika z „über”

  • sich ärgern über + A
  • sich aufregen über + A
  • diskutieren über + A
  • erschrecken über + A
  • erzählen über + A
  • sich informieren über + A
  • lachen über + A
  • nachdenken über + A
  • sagen über + A
  • schimpfen über + A
  • sprechen über + A
  • streiten über + A
  • sich unterhalten über + A
  • sich wundern über + A

Rekcja czasownika z „um”

  • sich bemühen um + A
  • sich bewerben um + A
  • bitten um + A
  • gehen um + A
  • sich handeln um + A

Rekcja czasownika z „gegen”

  • protestieren gegen + A

Rekcja czasownika z „durch”

  • ersetzen durch + A

Rekcja czasownika z „gegen”

  • sein gegen + A
  • sich versichern gegen + A

Po przyimkach „aus” i „an” będzie już raz Akkusativ, a raz Dativ:

Rekcja czasownika z „an”

  • denken an + A
  • sich erinnern an + A
  • glauben an + A
  • sich wenden an + A
  • schreiben an + A
  • leiden an + D
  • schicken an + D
  • sterben an + D
  • teilnehmen an + D
  • zweifelnd an + D
  • erkennen an + D

Rekcja czasownika z „auf”

Po „auf” po większości czasowników jest Akkusativ:

  • achten auf + A
  • ankommen auf + A
  • antworten auf + A
  • aufpassen auf + A
  • bestehen auf + A/D
  • sich beziehen auf
  • sich freuen auf  + A
  • hoffen auf + A
  • sich konzentrieren auf + A
  • sich verlassen auf + A
  • sich vorbereiten auf + A

Są to oczywiście tylko najważniejsze czasowniki i warto naukę rekcji czasownika zacząć właśnie od nich. No właśnie, jak nauczyć się tych czasowników?

Rekcja czasownika niemiecki – jak się nauczyć?

Po pierwsze, zamiast listy alfabetycznej, ucz się raczej grupami czasowników, które łączą się z danym przyimkiem, tak jak na liście wyżej.

Po drugie, do każdego czasownika z przyimkiem ułóż sobie zdanie. Jeśli tego nie zrobisz, to takie suche połączenie jakiegoś czasownika, z jakimś dziwnym przyimkiem i jeszcze informacją, czy ma to być taki czy inny przypadek jest tak abstrakcyjne, że nie ma opcji, byś na trwałe zapamiętał te informacje.

Ważne jest, by Twoje zdanie było w jakiś sposób Tobie bliskie. Wtedy „oswajasz” abstrakcję i po wielokrotnym powtórzeniu, zaczynasz pamiętać. Zdanie może też być głupie, śmieszne – ważne by zapadało jakoś w pamięć:

  • „Frau Merkel erinnert mich an deine Mutter.” 🙂

A jak powtarzać? Najlepiej na głos, koniecznie wyobrażając sobie to co napisałeś.

Bardzo polecam Ci naukę i powtórki z fiszkami. Po jednej stronie piszesz sobie czasownik po polsku „przypominać o” plus zdanie po polsku do przetłumaczenia, po drugiej wersję niemiecką „erinnern an” i zdanie po niemiecku do przetłumaczenia.

Rekcja czasownika ćwiczenia – czas na praktykę!

Chcesz poćwiczyć rekcję czasownika? Tutaj znajdziesz interaktywne ćwiczenia na rekcję czasownika.

Anna
Print Friendly, PDF & Email
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (3 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...

2 komentarze do wpisu „Rekcja czasownika niemiecki”

Dodaj komentarz