Home » Gramatyka » Średniozaawansowany » Präteritum

Czas przeszły Präteritum

W tej lekcji dowiesz się najważniejszych informacji o czasie przeszłym Präteritum. Na końcu lekcji znajdziesz interaktywne ćwiczenia.

 Chcesz poznać więcej tematów z gramatyki niemieckiej? Ta lekcja jest częścią kursu: Gramatyka B1/B2 .

Co to jest Präteritum?

Präteritum to jeden z czasów niemieckich, dzięki któremu opowiesz o czymś z przeszłości. W języku polskim jest jeden czas przeszły, w języku niemieckim są dwa, czas przeszły Präteritum (Imperfekt) i czas przeszły Perfekt:

  • “Ich sagte die Wahrheit.” (zdanie w Präteritum)
  • “Ich habe die Wahrheit gesagt.” (zdanie w Perfekt)

Tak wyglądają przykładowe zdania w czasie Präteritum:

przyklady zdan w czasie praeteritum i rysunek

PS. Jest jeszcze czas zaprzeszły Plusquamperfekt, ale o nim innym razem – nie jest on aż tak ważny 🙂

Jak tworzy się czas przeszły Präteritum?

Aby stworzyć jakieś zdanie w Präteritum jest Ci oczywiście potrzebny czasownik – tradycyjnie z odpowiednią końcówką osobową. To, jaką końcówkę dodasz do tematu czasownika, zależy od tego, czy jest to czasownik regularny, czy nieregularny

No dobrze, ale co to jest temat czasownika? Temat  to, co zostaje po odcięciu „-n”/ „-en” :

czasownik w czasie terazniejszym Preaesens

z czasownikami regularnymi

Żeby wyczarować czasownik regularny w Präteritum musisz dodać następujące składniki:

Temat czasownika + t + końcówka osobowa

OsobaTemat czasownikaKońcówkaPrzykład
1. osoba (ich)mach--teich machte
2. osoba (du)mach--testdu machtest
3. osoba (er/sie/es)mach--teer machte
1. osoba (wir)mach--tenwir machten
2. osoba (ihr)mach--tetihr machtet
3. osoba (sie/ forma grzecznościowa: Sie)mach--tensie machten

Jak widzisz, to są prawie te same końcówki, co w czasie teraźniejszym Präsens (..które swoją drogą koniecznie trzeba mieć w jednym palcu 🙂 ).

uwaga
Jeśli temat czasownika kończy się na “t” “d” “m” “n”, wtedy przed “t” wstawia się jeszcze “e” – inaczej trudno byłoby przecież taki wyraz wymówić 🙂 : 
OsobaTemat czasownikaKońcówkaPrzykład
1. osoba (ich)arbeit--teich arbeitete
2. osoba (du)arbeit--testdu arbeitetest
3. osoba (er/sie/es)arbeit--teer arbeitete
1. osoba (wir)arbeit--tenwir arbeiteten
2. osoba (ihr)arbeit--tetihr arbeitetet
3. osoba (sie/ forma grzecznościowa: Sie)arbeit--tensie arbeiteten

z czasownikami nieregularnymi

W przypadku czasowników nieregularnych też potrzebny Ci jest czasownik – a właściwie jego temat i odpowiednia końcówka:

Temat czasownika z Präteritum + końcówka osobowa

Ale w przypadku czasownika nieregularnego musisz najpierw wiedzieć, jak wygląda jego temat w Präteritum. No właśnie, jak?

Kojarzysz taką tabelkę z trzema kolumnami, gdzie możesz znaleźć na przykład : „gehen-ging-gegangen”? „Ging” to właśnie temat czasownika w Präteritum, do którego dodasz końcówkę osobową.

Zauważ, że nie musisz dodawać już “t” między temat, a końcówkę osobową, jak to było w przypadku czasowników regularnych:

OsobaTemat czasownikaKońcówkaPrzykład
1. osoba (ich)ging--ich ging
2. osoba (du)ging--stdu gingst
3. osoba (er/sie/es)ging--er ging
1. osoba (wir)ging--enwir gingen
2. osoba (ihr)ging--tihr gingt
3. osoba (sie/ forma grzecznościowa: Sie)ging--ensie gingen
uwaga
Czasowniki nieregularne w Präteritum dla „ich” i „er/sie/es” nie mają żadnych końcówek, sam temat wystarczy.

No dobrze, ale skąd wiadomo jak wygląda temat czasowników nieregularnych w Präteritum?

Właśnie z tej wspomnianej, słynnej tabeli z trzema formami czasowniki. Czy wcześniej czy później trzeba będzie się z nią  zaprzyjaźnić (czyt. nauczyć na pamięć).  Taką tabelkę z trzema formami czasownika wraz z objaśnieniami oraz sposobem jak się jej nauczyć znajdziesz tutaj.

„Sein” i „haben” w Präteritum

Czasownik „haben” i „sein” to czasowniki nieregularne. Odmianę „haben” i sein” w Präsens na pewno już znasz. Teraz czas na ich odmianę w Präteritum:

Odmiana haben w Präteritum

ich hatte
du hattest
er/sie/es hatte
wir hatten
ihr hattet
sie/Sie hatten

Odmiana sein w Präteritum

ich war
du warst
er/sie/es war
wir waren
ihr wart
sie/Sie waren

Naprawdę warto znać odmianę „haben” i „sein” w Präteritum, ponieważ „haben”, „sein” i czasowniki modalne naprawdę bardzo „lubią się” z Präteritum 🙂. Zobacz sam:

Präteritum niemiecki – Kiedy  używa się  ?

Präteritum użyjesz prawie zawsze z czasownikami modalnymi (können, wollen, müssen, sollen, möchten*, dürfen) oraz „haben” i „sein” . Te czasowniki po prostu brzmią lepiej w Präteritum, dlatego mówi się:

  • „Letztes Jahr war ich in Japan.” (zamiast: „Letztes Jahr bin ich in Japan gewesen.”)
  • „Ich hatte viel Glück.” (zamiast: „Ich habe viel Glück gehabt.”)
  • „Als Kind wollte ich Lehrerin werden.” (zamiast: „Als Kind habe ich Lehrerin werden wollen.”)

Präteritum usłyszysz również wszędzie tam gdzie jest bardzo oficjalnie (wiadomości w telewizji czy radiu). A przede wszystkim zobaczysz ten cały Präteritum, ponieważ Präteritum to czas przeszły w języku pisanym  (gazety, prace naukowe, ale także oficjalny e-mail ).

Tutaj przeczytasz więcej o różnicach między Perfekt i Präteritum.

Präteritum niemiecki – najważniejsze informacje w skrócie

  • Czas przeszły Präteritum to zaraz obok Perfekt czas, w którym mówi się o przeszłości – „Letztes Jahr war ich in Japan.”
  • Präteritum używa się przede wszystkim w w języku pisanym  (gazety, prace naukowe, ale także oficjalny e-mail ) lub języku mówionym oficjalnym (wiadomości w telewizji czy radiu)
  • Czasu przeszłego Präteritum użyjesz prawie zawsze z czasownikami modalnymi (können, wollen, müssen, sollen, möchten*, dürfen) oraz „haben” i „sein” .

Poćwicz Präteritum!

Chcesz poćwiczyć Präteritum? Tutaj znajdziesz interaktywne ćwiczenia na Präteritum!

Anna
Print Friendly, PDF & Email
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (5 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...

Dodaj komentarz