Home » Gramatyka » Średniozaawansowany » Zdania okolicznikowe czasu w języku niemieckim (Temporalsatz)

Zdania okolicznikowe czasu w języku niemieckim (Temporalsatz)

Chcesz komuś opowiedzieć, co się zdarzyło, jak miałaś/-eś pięć lat? W takim razie potrzebujesz zdania okolicznikowego czasu (zdania czasowe/ Temporalsatz). Pod tą tajemniczą nazwą ukrywają się między innymi zdania z „wenn”, zdania z „als” czy zdania z „nachdem”.  W tej lekcji nauczysz się budowy Temporalsatz i jego zastosowania w różnych znaczeniach.

Jeśli chcesz sprawdzić swoją wiedzę, to na końcu znajdziesz ćwiczenia na zdania czasowe.

A jeśli chcesz  błyskawicznie zrozumieć najważniejsze zasady gramatyki i zacząć mówić po niemiecku  to zajrzyj do mojego power e-booka, który pomógł już ponad 1000 osobom poczuć się pewnie w języku niemieckim. 🇩🇪 🔥 Dowiedz się więcej tutaj.

Temporalsatz (zdanie okolicznikowe czasu)  – Proste wyjaśnienie

Przykład na zdanie okolicznikowe czasu Temporalsatz w niemieckim
Zdanie okolicznikowe czasu (Temporalsatz) opisuje między innymi, kiedy coś się wydarzyło.

Jeśli chcesz powiedzieć komuś, kiedy się coś zdarzyło lub ile coś trwało, to użyjesz właśnie zdania okolicznikowego czasu (Temporalsatz). Odpowiada ono na pytania: kiedy? od kiedy? do kiedy? jak długo? Spójrz:

  • Seitdem ich dich kenne, bin ich glücklicher.“ / „Od kiedy cię znam, jestem szczęśliwszy.“

No dobra, ale jak zbudować takie zdanie? Jest na to kilka sposobów. Zobacz sam/-a.

Jak tworzy się takie zdania? 

Żeby zbudować zdanie czasowe, potrzebujesz spójnik, który połączy zdanie główne i poboczne. Jakie to spójniki? Zobacz sam/-a.

Zdania z „als” – przykłady

Zdania z „als” (kiedy, gdy) to bardzo przydatne zdania czasowe. Poniżej znajdziesz kilka przykładów zdań z „als” z życia wziętych.

Zobacz, tak powiesz tylko w przeszłości, bo to już więcej się nie zdarzy:

  • Als ich vor 5 Jahren im Urlaub war, lernte ich meinen Freund kennen.“ / „Gdy 5 lat temu byłam na urlopie, poznałam mojego przyjaciela.”
  • Als mein Sohn 6 war, hat er gelernt zu schwimmen.“ / „Gdy mój syn miał 6 lat, to nauczył się pływać.“
  • Als ich meinen ersten Hochzeitstag feierte, bekam ich viele Geschenke.” / “Gdy świętowałam pierwszą rocznicę ślubu, to dostałam dużo prezentów.”
  • Als wir im letzten Monat in Berlin waren, haben wir meine Tante getroffen.” / “Gdy byliśmy w zeszłym miesiącu w Berlinie, to spotkaliśmy moją ciotkę.”

Uwaga
Koniecznie zapamiętaj, że zdania z „als” używa się wtedy, jeśli coś zdarzyło się w przeszłości tylko raz.

Zdania z „wenn” – przykłady

Zdania z „wenn” (kiedy, gdy) również używa się bardzo często na co dzień – dużo częściej niż z „als”. Dlaczego? Zdania z „wenn”  użyjesz nie tylko w przeszłości, ale we wszystkich czasach, pod warunkiem, że coś zdarza się / zdarzyło się wielokrotnie.

Zobacz, tak powiesz we wszystkich czasach – to mogło się wydarzyć w przeszłości, ale nie znaczy, że nie może zdarzyć się też za jakiś czas:

Präsens: Wenn ich in einen Urlaub fahre, habe ich immer gute Laune. / „Kiedy jadę na urlop, zawsze mam dobry humor.“ (to się dzieje za każdym razem, gdy jadę na urlop)

Präteritum: „Wenn ich in einen Urlaub fuhr, hatte ich immer gute Laune.“ / „Kiedy jechałem na urlop, zawsze miałem dobry humor.“ (i przy następnym urlopie znów będę miał dobry humor :))

Tu mam dla Ciebie jeszcze kilka innych przykładów:

  • Wenn ich meine Freundin besuche, trinken wir Capuccino.” / “Kiedy odwiedzam moją przyjaciółkę, to pijemy capuccino.”
  • Wenn es regnet, gehen die Kinder nicht nach draußen.” / “Kiedy pada deszcz, to dzieci nie idą na dwór.” 

„Z tym e-bookiem nie da się nie zrozumieć gramatyki!” -to jeden z setek Waszych komentarzy.♥ Ty też możesz w końcu ogarnąć gramatykę – szybciej i przyjemniej, niż Ci się wydaje.  ➭ Kliknij tutaj i rozhulaj Twój niemiecki! 

Zdania z „nachdem” – przykłady

Zdania z „nachdem” (po tym jak) są o tyle wyjątkowe, że mają swoje wymagania, jeśli chodzi o użyty w nich czas. Ta charakterystyczna dla zdań z „nachdem” cecha nazywa się następstwem czasów.

Spójrz na taki przykład zdania z „nachdem”:

  • „Po tym jak skończyłam pracę, zrobiłam sobie kawę.” (najpierw praca, potem kawa :))

Jaki czas trzeba użyć w tym zdaniu zależy od tego, czy tylko jedna z tych czynności wydarzyła się w przeszłości czy obie. 

# Jeśli jedna czynność jest w przeszłości, a druga w teraźniejszości, to użyj takich czasów:

zdanie poboczne z „nachdem”: Perfekt, zdanie główne: Präsens lub Futur I

  • Nachdem ich eingekauft habe, fahre ich nach Hause.” / „Po tym jak zrobiłam zakupy, jadę do domu.”
  • Nachdem er einen Kuchen gebacken hat, kocht er für uns einen Kaffee.” / “Po tym jak on upiekł ciasto, robi dla nas kawę.” 

# Jeśli obie czynności są w przeszłości, to użyj takich czasów:

zdanie poboczne z „nachdem”: Plusquamperfekt, zdanie główne: Präteritum lub Perfekt

  •  „Nachdem ich eingekauft hatte, fuhr ich nach Hause.“ / Po tym jak zrobiłam zakupy, pojechałam do domu.”
  • Nachdem sie ihren Freund getroffen hatte, ging sie mit ihm ins Restaurant.” / “Po tym jak ona spotkała swojego przyjaciela, poszła z nim do restauracji.” 

Jeśli chcesz przypomnieć sobie powyższe czasy w niemieckim, to kliknij na konkretny temat:

Uwaga
W języku codziennym często używa się „als” w znaczeniu „nachdem”, np. „Als ich in sein Haus eingegangen war, merkte ich einen großen Hund.“ / „Po tym jak weszłam do jego domu, zauważyłam dużego psa.“

Zdania okolicznikowe czasu z pozostałymi spójnikami

A teraz przyjrzyjmy się bliżej pozostałym spójnikom:

# zdania z „während” (podczas gdy)

Tego spójnika użyjesz tylko wtedy, jeśli obie czynności są w tym samym czasie.

Nie powiesz przecież: Podczas gdy ja pracowałem, ona dzwoni do swojej mamy.

tylko:

  • Während ich arbeite, telefoniert sie mit ihrer Mutter.“ (2 x Präsens) / „Podczas gdy ja pracuję, ona dzwoni do swojej mamy.”
  • Während ich ein Buch lese, schläft er auf dem Sofa.” / “Podczas gdy ja czytam książkę, on śpi na kanapie.”

# zdania z „bevor” / ehe (zanim)

  • Bevor /ehe ich dich besuche, repariere ich mein Auto.“ / „Zanim cię odwiedzę, naprawię mój samochód.”
  • Bevor ich zur Arbeit fahre, esse ich ein leckeres Frühstück.” / “Zanim pojadę do pracy, zjem smaczne śniadanie.”

# zdania z „seitdem” / „seit” (odkąd, od czasu gdy)

  • Seitdem ich hier arbeite, bin ich zufrieden.“  / „Od kiedy tu pracuję, jestem zadowolona.”
  • Seitdem ich ins Fitnessstudio gehe, fühle ich mich besser.” / “Od kiedy chodzę na siłownię, to czuję się lepiej.”

# zdania z „bis” (aż, dopóki nie)

  • „Ich bleibe hier, bis du gesund bist.“ / „Zostanę tu, dopóki nie wyzdrowiejesz.”
  • “Du musst hier warten, bis meine Bekannte kommt.” / “Musisz tu poczekać, aż moja znajoma przyjdzie.”

# zdania z „sooft” (ilekroć)

  • Sooft ich ihn anrufe, ist er nicht da.“ / „Ilekroć do niego dzwonię, nie ma go.”
  • Sooft ich ins Ausland fahre, geht mein Auto kaputt.” / “Ilekroć jadę za granicę, to mój samochód się psuje.” 

# zdania z „sobald” (jak tylko)

  • Sobald ich nach Hause komme, rufe ich dich an.“ / „Jak tylko przyjdę do domu, zadzwonię do ciebie.”
  • Sobald ich meine Schwester siehe, erzähle ich ihr davon.” / “Jak tylko zobaczę moja siostrę, opowiem jej o tym.”

# zdania z „solange” (jak długo)

  • Solange du im Urlaub bist, musst du nicht arbeiten.“ / „Jak długo (dopóki) jesteś na urlopie, to nie musisz pracować.”
  • Solange die Kinder zu Hause sind, kann ich nicht schwimmen gehen.” / Dopóki dzieci są w domu, to nie mogę iść popływać.”
Rada
W spójnikach: nachdem, seitdem, bevor, sobald, solange, sooft akcent pada na drugą sylabę. 

Co z szykiem?

Zdanie czasowe jest zdaniem pobocznym, więc po spójniku czasownik zawsze idzie na koniec (szyk końcowy). W zdaniu głównym czasownik jest na 1. lub 2. miejscu (szyk przestawny lub prosty) – zależy od którego zdania zaczniesz, np.:

  • Bevor ich ein Auto kaufe, lese ich Bewertungen.” / „Zanim kupię samochód, przeczytam opinie.“
  • Ich lese Bewertungen, bevor ich ein Auto kaufe.“ / Przeczytam opinie, zanim kupię samochód.“

Całą lekcję o szyku zdania w niemieckim znajdziesz tutaj.

Podsumowanie

  • Zdanie czasowe to zdanie poboczne służące do opisania okoliczności czasowych jakiegoś zdarzenia.
  • Zdanie czasowe odpowiada na pytania: kiedy? od kiedy? do kiedy? jak długo?
  • Zdanie czasowe buduje się za pomocą spójników: als, wenn, während, seitdem / seit, nachdem, bevor / ehe, bis, sooft, sobald, solange.
  • Spójnik „als“ wyraża jednorazową czynność w przeszłości, a „wenn” wielokrotną czynność w różnych czasach.

Zdanie okolicznikowe czasu – ćwiczenia

Chcesz poćwiczyć zdania czasowe w języku niemieckim? Mam dla Ciebie tutaj ciekawe ćwiczenia na różne rodzaje zdań czasowych.

Najczęściej zadawane pytania – znasz odpowiedzi?

Po co są zdania okolicznikowe czasu?

Za pomocą zdań okolicznikowych czasu (Temporalsätze) opiszesz okoliczności czasowe jakiegoś wydarzenia. Kiedy? od kiedy? do kiedy? jak długo? – na te pytania odpowiadają zdania czasowe.

Jak poznać zdanie okolicznikowe czasu?

Zdanie okolicznikowe czasu opisuje punkt w czasie, w którym coś się stało lub czas trwania jakiegoś zdarzenia. Charakterystyczne dla tych zdań jest użycie w nich jednego ze spójników: als, wenn, nachdem, während, bevor, seitdem, bis, sooft, sobald, solange. Łączą one zdanie główne ze zdaniem pobocznym, np.: „Ich gehe jeden Samstag ins Restaurant, seitdem ich in der Stadt wohne.” (Chodzę w każdą sobotę do restauracji, od kiedy mieszkam w mieście.)

Czym się różni „wenn” od „als”?

Zarówno spójnik „wenn” jak i „als” oznacza: kiedy, gdy. Jest jednak między nimi pewna ważna różnica – „wenn” użyjesz, gdy coś zdarzyło się wiele razy (wszystkie czasy możliwe), natomiast „als” zastosujesz tylko wtedy, gdy coś zdarzyło się tylko raz w przeszłości. Użyj więc „als”, żeby opowiedzieć np. o tym, co się stało, jak miałeś 6 lat lub co się wydarzyło, gdy byłeś 10 lat temu na urlopie w Grecji.

O czym trzeba pamiętać używając spójnika „nachdem”?

„Nachdem”, czyli „po tym jak” jest charakterystyczny, ponieważ wymaga użycia w zdaniu odpowiedniego czasu. Określa się następstwem czasów. Jeśli obie czynności w zdaniu wydarzyły się w przeszłości, to użyj po „nachdem” czasu Plusquamperfekt, a w zdaniu głównym Präteritum lub Perfekt, np. „Nachdem ich eingekauft hatte, fuhr ich nach Hause.“ (Po tym jak zrobiłam zakupy, pojechałam do domu.) Jeśli jedna z czynności jest w przeszłości, a druga w teraźniejszości, to musisz użyć po „nachdem” czasu Perfekt, a w zdaniu głównym Präsens lub Futur I, np. „Nachdem ich eingekauft habe, fahre ich nach Hause.” (Po tym jak zrobiłam zakupy, jadę do domu.)

Gdzie stoi czasownik w zdaniu okolicznikowym czasu?

W zdaniu okolicznikowym czasu czasownik po spójniku zawsze stoi na na końcu (szyk końcowy), np. „Sobald ich ein Auto kaufe, besuche ich dich.” (Jak tylko kupię samochód, odwiedzę cię.)

Problem z gramatyką niemiecką?

Z moim innowacyjnym Kursem Mistrza Gramatyki zrozumiesz gramatykę tak szybko i prosto, jak nigdy dotąd. 

Anna
Print Friendly, PDF & Email
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...

Dodaj komentarz