Home » Gramatyka » Średniozaawansowany » Czasowniki rozdzielnie złożone

Czasowniki rozdzielnie i nierozdzielnie złożone

W tej lekcji dowiesz się najistotniejszych informacji o czasownikach rozdzielnie złożonych i czasownikach nierozdzielnie złożonych w języku niemieckim. Na końcu czeka na Ciebie kilka interaktywnych ćwiczeń.

  Chcesz nauczyć się więcej? Ta lekcja jest częścią kursu: Gramatyka B1/B2 .

Czasowniki rozdzielnie złożone niemiecki  – które to są?

Czasowniki rozdzielnie złożone (trennbare Verben) to czasowniki z małym słówkiem zaraz przed nimi (przedrostek). Przedrostek (Präfix) podczas odmiany czasownika oddziela się od niego i idzie na koniec zdania:

przyklad czasownika rozdzielnie zlozone z grafika z nozyczkami i przykladowym zdaniem

Dzięki tym przedrostkom można stworzyć czasownik o zupełnie innym znaczeniu! Nie wierzysz?

Na pewno znasz czasownik “sehen”. Jeśli dodasz do niego słówko “fern” to powstanie “fernsehen”: fern + sehen = fernsehen

„Sehen” oznacza widzieć, a „fernsehen” oglądać telewizję – dzięki przedrostkowi „fern”. Sprytnie prawda? 🙂

Niektóre z przedrostków czasem opuszczają na chwilę czasownik i idą sobie na przykład na koniec zdania czasowniki rozdzielnie złożone :

  • “Ich kaufe in diesem Laden ein”. (“ein-” to jeden z przedrostków, które się rozdzielają, więc jest na końcu zdania)

Niektóre z przedrostków wiernie towarzyszą czasownikowi i nigdy go nie opuszczają  czasowniki nierozdzielnie złożone

  • “Ich empfehle dir diesen Laden. (“emp-” to jeden z przedrostków, które się nie rozdzielają, więc jest wraz z czasownikiem)

To teraz wypadałoby zapytać..

Skąd wiadomo, kiedy przedrostek się oddziela od czasownika, a kiedy nie?

O tym decyduje sam przedrostek. Poniżej znajdziesz listę tych, które się oddzielają od czasowników i tych, które się nie oddzielają.

Czasowniki rozdzielnie złożone niemiecki – lista

Przedrostki, które się oddzielają od czasownika to na przykład :

  • ab|fahren
  • an|rufen
  • auf|wachen
  • aus|ziehen
  • bei|bringen
  • ein|kaufen
  • los|fahren
  • mit|kommen
  • her|bringen
  • hin|gehen
  • zu|lassen
rada
Zauważyłeś, że wszystkie te przedrostki, jak oddzielisz od nich czasowniki, coś znaczą? „Aus” znaczy „z” i tak dalej.  To właśnie jest powód, dla którego to można je śmiało rozdzielać od czasownika. W czasownikach rozdzielnie złożonych akcent pada na przedrostek.

Czasowniki rozdzielnie złożone niemiecki – przykłady zdań

I jak już się rozdzielą te przedrostki, to gdzie lądują? Przeważnie na końcu zdania:

w czasie teraźniejszym Präsens

  • AUFSTEHEN: „Ich stehe auf.” / Wstaję.
  • AUFMACHEN: „Er macht die Flasche auf.” / On otwiera butelkę.
  • ZURÜCKFAHREN: „Ich fahre zurück.” / Jadę z powrotem.

w czasie Präteritum

  • AUFSTEHEN: „Ich stand auf.” / Wstałam.
  • AUFMACHEN: „Er machte die Flasche auf.” / On otworzył butelkę.
  • ZURÜCKFAHREN: „Ich fuhr zurück.” / Pojechałam z powrotem.

w trybie rozkazującym

  • AUFSTEHEN: „Steh auf!” / Wstawaj!
  • AUFMACHEN: „Mach die Tür auf!” / Otwórz drzwi!
  • ZURÜCKFAHREN: „Fahr zurück.” / Jedź z powrotem.

w czasie Perfekt

  • AUFSTEHEN: „Ich bin aufgestanden.” / Wstałem.
  • AUFMACHEN: „Er hat die Flasche aufgemacht” / On otworzył butelkę.
  • ZURÜCKFAHREN: „Er ist zurückgefahren.”/ On pojechał  z powrotem.

w zdaniu pobocznym (Nebensatz)

  • AUFSTEHEN: „Ich habe gehört, dass du um 8:00 aufstehst.”
  • AUFMACHEN: „Ich kann jetzt nicht spielen, weil ich die Flasche aufmache.”
  • ZURÜCKFAHREN: „Ich habe gehört, dass du zurückfährst.”

Zaraz, ale właściwie dlaczego na przykład w zdaniu pobocznym czy w Perfekt, te przedrostki jednak się nie oddzieliły?

Czy przedrostki zawsze się oddzielają?

Przedrostki oddzielają się tylko wtedy, gdy sam czasownik się zmienia (odmienia przez osoby). Jeśli przedrostki są w jakimś bezokoliczniku w zdaniu czy Partizip II to się nie rozdzielają.

Mmmm…bezokolicznik, Partizip II – co takiego? 🙂 Bezokolicznik to taka bezosobowa forma czasownika, zawsze poznasz ją po końcówce “en”. A Partizip II to ten czasownik z “ge-”:

  • „Ich kaufe ein.” (“einkaufe” to odmieniony czasownik. Odmieniony, bo jest swoją formą “podpasowany” to konkretnej osoby, w tym przypadku do “Ich”. A zatem przedrostek “ein” się oddziela)
  • “Du kaufst ein.” (“einkaufst” to odmieniony czasownik. Odmieniony, bo jest swoją formą “podpasowany” to konkretnej osoby, w tym przypadku do “du”. A zatem przedrostek “ein” się oddziela)
  • „Ich habe eingekauft.”(“eingekauft” to nie jest odmieniony czasownik – to Partizip II. A zatem przedrostek “ein” się nie oddziela)
  • „Ich werde einkaufen.” (“einkaufen” to nie jest odmieniony czasownik – to bezokolicznik, czyli taka forma bezosobowa, jaką widzisz w słowniki. A zatem przedrostek “ein” się nie oddziela)
Dodatkowo, jeśli czasownik jest z jakiegoś względu wypchnięty na koniec zdania (na przykład zdania po „weil” czy „dass”) to przedrostek również się nie oddziela:

  • „Hast du gehört, dass ich früh aufstehe?”

Czasowniki rozdzielnie złożone z czasownikami modalnymi

Skoro w bezokoliczniku przedrostek zostaje z czasownikiem, to w zdaniu z czasownikiem modalnym też tak będzie.

  • “Ich muss einkaufen” ( “muss” to czasownik modalny i to on jest odmieniony, “einkaufen” to bezokolicznik, więc przedrostek się nie oddziela)
  • „Kannst du bitte die Tür aufmachen?” ( “kannst” to czasownik modalny  w odmienionej formie, “einkaufen” to bezokolicznik, więc przedrostek się nie oddziela)

Czasowniki nierozdzielnie złożone niemiecki – lista

Przedrostki, które nie oddzielają się od czasownika to:

  • besuchen
  • empfangen
  • entkommen
  • erteilen
  • gefallen
  • missverstehen
  • verfahren
  • zerreißen
rada
Zauważ, że wszystkie te przedrostki same w sobie nic nie znaczą. Nic nie znaczą, więc się nie rozdzielają od czasownika, podczas mówienia nie pada na nie akcent. 

Czasowniki, które mogą być rozdzielnie lub nierozdzielnie złożone

Jest pewna grupa przedrostków, które nie mogą się zdecydować – raz rozdzielają się od czasownika, a raz nie. Oto one:

  • durch-
  • hinter-
  • über-
  • um-
  • unter-
  • voll-
  • wider-
  • wieder-

Jak zrobić Partizip II od czasownika rozdzielnie i nierozdzielnie złożonego?

Partizip II to ta forma czasownika z “-ge” – “gemacht” itp. Więcej przeczytasz o niej tutaj.

Jak może pamiętasz , Partizip II jest potrzebny, żeby stworzyć zdanie w Perfekt:

  • “Ich habe gekauft” (“gekauft” to przykład Partizip II)

No i teraz, jak zrobić Partizip II jeśli czasownik jest rozdzielnie lub nierozdzielnie złożony?

Partizip II z czasownikami rozdzielnie złożonymi

“ge-” wstawiasz między przedrostek a czasownik:

  • wegfahren: weg + ge + fahren = weggefahren (Partzip II )
  • aussuchen: aus + ge + sucht = ausgesucht (Partzip II )
  • mitkommen: mit + ge + kommen = mitgekommen (Partzip II )

Partizip II z czasownikami nierozdzielnie złożonymi

  nie wstawiasz żadnego “ge”:

  • besuchen = besucht (Partzip II )
  • entkommen = entkommen (Partzip II )
  • erteilen = erteilt (Partzip II )
budzik
„Ich habe verschlafen!” – Partizip II od czasowników nierozdzielnie złożonych jest bez „ge”

Czasowniki rozdzielnie złożone niemiecki – podsumowanie

  • Do wielu czasowników w języku niemieckim dodaje się przedrostki.
  • Po dodaniu przedrostka może całkowicie zmienić się znaczenie czasownika.
  • Czasowniki z przedrostkami dzieli się na rozdzielnie i nierozdzielnie złożone
  • Czasowniki rozdzielnie złożone to te, w których przedrostek oddziela się od czasownika
  • Czasowniki nierozdzielnie złożone to te, w których przedrostek nie oddziela się od czasownika
  • Przedrostki oddzielają się tylko w odmienionym czasowniku i idą wtedy na koniec zdania
  • Przedrostki  nie oddzielają się w bezokoliczniku, Partizip II oraz kiedy czasownik z przedrostkiem jest na końcu zdania

Ćwiczenia na czasowniki rozdzielnie złożone

Chcesz poćwiczyć czasowniki rozdzielnie złożone? Tutaj znajdziesz interaktywne ćwiczenia na czasowniki rozdzielnie i nierozdzielnie złożone.

Anna
Print Friendly, PDF & Email
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (2 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...

4 komentarze do wpisu „Czasowniki rozdzielnie i nierozdzielnie złożone”

  1. Zaraz pod:
    No i teraz, jak zrobić Partizip II jeśli czasownik jest rozdzielnie lub nierozdzielnie złożony?
    Partizip II z czasownikami rozdzielnie złożonymi
    znalazłam błąd – weggefahren zostało skopiowane 3 razy dla 3 różnych czasowników
    Dziękuje za ten blog jest bardzo przydatny i go uwielbiam <3

    Odpowiedz
  2. Blog bardzo lubię i chętnie tu zaglądam, lecz ciągle nie daje mi spokoju pewna kwestia: dlaczego w zdaniu pobocznym (Nebensatz) są odmienione formy czasowników: aufstehst, aufmache, zurückfährst?
    będę wdzięczna za odpowiedź 🙂
    Pozdrawiam i dziękuję 🙂

    Odpowiedz

Dodaj komentarz