Home » Gramatyka » Średniozaawansowany » Czasowniki rozdzielnie złożone

Czasowniki (nie)rozdzielnie złożone

W tej lekcji dowiesz się najistotniejszych informacji o czasownikach rozdzielnie złożonych w języku niemieckim. Na końcu czeka na Ciebie kilka interaktywnych ćwiczeń.

  Chcesz nauczyć się więcej? Ta lekcja jest częścią kursu: Gramatyka B1/B2 .

Co to są czasowniki (nie) rozdzielnie złożone?

Czasowniki rozdzielnie złożone (trennbare Verben) to czasowniki z małym słówkiem zaraz przed nimi (przedrostek). Przedrostek (Präfix) podczas odmiany czasownika oddziela się od niego i idzie na koniec zdania:

przyklad czasownika rozdzielnie zlozone z grafika z nozyczkami i przykladowym zdaniem

Dzięki tym przedrostkom można stworzyć czasownik o zupełnie innym znaczeniu! Nie wierzysz? Na pewno znasz czasownik “sehen”. Jeśli dodasz do niego słówko “fern” to powstanie “fernsehen”: fern + sehen = fernsehen

„Sehen” oznacza widzieć, a „fernsehen” oglądać telewizję – dzięki przedrostkowi „fern”. Sprytnie prawda? 🙂

Niektóre z przedrostków czasem opuszczają na chwilę czasownik i idą sobie na przykład na koniec zdania czasowniki rozdzielnie złożone :

  • “Ich kaufe in diesem Laden ein”. (“ein-” to jeden z przedrostków, które się rozdzielają, więc jest na końcu zdania)

Niektóre z przedrostków wiernie towarzyszą czasownikowi i nigdy go nie opuszczają  czasowniki nierozdzielnie złożone

  • “Ich empfehle dir diesen Laden. (“emp-” to jeden z przedrostków, które się nie rozdzielają, więc jest wraz z czasownikiem)

To teraz wypadałoby zapytać..

Skąd wiadomo, w których czasownikach oddziela się przedrostek, a w których nie?

O tym które czasowniki są rozdzielnie, a które nierozdzielnie złożone decyduje to małe słówko, które zostało dodane do czasownika (przedrostek).

Czasowniki rozdzielnie złożone

Przedrostki, które się oddzielają od czasownika to na przykład :

  • ab|fahren
  • an|rufen
  • auf|wachen
  • aus|ziehen
  • bei|bringen
  • ein|kaufen
  • los|fahren
  • mit|kommen
  • her|bringen
  • hin|gehen
  • zu|lassen
rada
Zauważ, że wszystkie te przedrostki bez czasownika coś znaczą.  A skoro tak jest, to można je śmiało rozdzielać od czasownika. A skoro coś znaczą same w sobie, to są ważne, więc podczas mówienia trzeba go zaakcentować. 🙂

Przykłady zdań z czasownikami rozdzielnie złożonymi

I jak już się rozdzielą te przedrostki, to gdzie lądują? Przeważnie na końcu zdania:

w czasie teraźniejszym Präsens

  • AUFSTEHEN: „Ich stehe auf.” / Wstaję.
  • AUFMACHEN: „Er macht die Flasche auf.” / On otwiera butelkę.
  • ZURÜCKFAHREN: „Ich fahre zurück.” / Jadę z powrotem.

w czasie Präteritum

  • AUFSTEHEN: „Ich stand auf.” / Wstałam.
  • AUFMACHEN: „Er machte die Flasche auf.” / On otworzył butelkę.
  • ZURÜCKFAHREN: „Ich fuhr zurück.” / Pojechałam z powrotem.

w trybie rozkazującym

  • AUFSTEHEN: „Steh auf!” / Wstawaj!
  • AUFMACHEN: „Mach die Tür auf!” / Otwórz drzwi!
  • ZURÜCKFAHREN: „Fahr zurück.” / Jedź z powrotem.

w czasie Perfekt

  • AUFSTEHEN: „Ich bin aufgestanden.” / Wstałem.
  • AUFMACHEN: „Er hat die Flasche aufgemacht” / On otworzył butelkę.
  • ZURÜCKFAHREN: „Er ist zurückgefahren.”/ On pojechał  z powrotem.

w zdaniu pobocznym (Nebensatz)

  • AUFSTEHEN: „Ich habe gehört, dass du um 8:00 aufstehst.”
  • AUFMACHEN: „Ich kann jetzt nicht spielen, weil ich die Flasche aufmache.”
  • ZURÜCKFAHREN: „Ich habe gehört, dass du zurückfährst.”

Zaraz, ale właściwie dlaczego na przykład w zdaniu pobocznym czy w Perfekt, te przedrostki jednak się nie oddzieliły?

Kiedy właściwie oddzielają się te przedrostki?

Przedrostki oddzielają się tylko wtedy, gdy sam czasownik się zmienia (odmienia przez osoby). Jeśli przedrostki są w jakimś bezokoliczniku w zdaniu czy Partizip II to się nie rozdzielają.

Mmmm…bezokolicznik, Partizip II – co takiego? 🙂 Bezokolicznik to taka bezosobowa forma czasownika, zawsze poznasz ją po końcówce “en”. A Partizip II to ten czasownik z “ge-”:

  • „Ich kaufe ein.” (“einkaufe” to odmieniony czasownik. Odmieniony, bo jest swoją formą “podpasowany” to konkretnej osoby, w tym przypadku do “Ich”. A zatem przedrostek “ein” się oddziela)
  • “Du kaufst ein.” (“einkaufst” to odmieniony czasownik. Odmieniony, bo jest swoją formą “podpasowany” to konkretnej osoby, w tym przypadku do “du”. A zatem przedrostek “ein” się oddziela)
  • „Ich habe eingekauft.”(“eingekauft” to nie jest odmieniony czasownik – to Partizip II. A zatem przedrostek “ein” się nie oddziela)
  • „Ich werde einkaufen.” (“einkaufen” to nie jest odmieniony czasownik – to bezokolicznik, czyli taka forma bezosobowa, jaką widzisz w słowniki. A zatem przedrostek “ein” się nie oddziela)

Dodatkowo, jeśli czasownik jest z jakiegoś względu wypchnięty na koniec zdania (na przykład zdania po „weil” czy „dass”) to przedrostek również się nie oddziela:

  • „Hast du gehört, dass ich früh aufstehe?”
info
Skoro w bezokoliczniku przedrostek zostaje z czasownikiem, to w zdaniu z czasownikiem modalnym też tak będzie.“Ich muss einkaufen” – “muss” to czasownik modalny i to on jest odmieniony, “einkaufen” to bezokolicznik.

Czasowniki nierozdzielnie złożone

Przedrostki, które nie oddzielają się od czasownika to:

  • besuchen
  • empfangen
  • entkommen
  • erteilen
  • gefallen
  • missverstehen
  • verfahren
  • zerreißen
rada
Zauważ, że wszystkie te przedrostki same w sobie (bez czasownika) nic nie znaczą. Zapamiętaj sobie to tak, że skoro jakiś przedrostek nic nie znaczy, to nie można go rozdzielić. Musi być zawsze w towarzystwie czasownika. A skoro nic nie znaczy, to podczas mówienia nigdy go nie akcentujemy.

Czasowniki, które mogą być rozdzielnie lub nierozdzielnie złożone

Jest pewna grupa przedrostków, które nie mogą się zdecydować – raz rozdzielają się od czasownika, a raz nie. Oto one:

  • durch-
  • hinter-
  • über-
  • um-
  • unter-
  • voll-
  • wider-
  • wieder-

Jak zrobić Partizip II od czasownika rozdzielnie i nierozdzielnie złożonego?

Partizip II to ta forma czasownika z “-ge” – “gemacht” itp. Więcej przeczytasz o niej tutaj.

Jak może pamiętasz , Partizip II jest potrzebny, żeby stworzyć zdanie w Perfekt:

  • “Ich habe gekauft” (“gekauft” o przykład Partizip II)

No i teraz, jak zrobić Partizip II jeśli czasownik jest rozdzielnie lub nierozdzielnie złożony?

budzik
„Ich habe verschlafen!” – Partizip II od czasowników nierozdzielnie złożonych jest bez „ge”

Partizip II z czasownikami rozdzielnie złożonymi

“ge-” wstawiasz między przedrostek a czasownik:

  • wegfahren: weg + ge + fahren = weggefahren (Partzip II )
  • aussuchen: weg + ge + fahren = weggefahren (Partzip II )
  • mitkommen: weg + ge + fahren = weggefahren (Partzip II )

Partizip II z czasownikami nierozdzielnie złożonymi

  nie wstawiasz żadnego “ge”

  • besuchen = besucht (Partzip II )
  • entkommen = entkommen (Partzip II )
  • erteilen = erteilt (Partzip II )

Czasowniki rozdzielnie złożone niemiecki: podsumowanie

  • Do wielu czasowników w języku niemieckim dodaje się przedrostki.
  • Po dodaniu przedrostka może całkowicie zmienić się znaczenie czasownika.
  • Czasowniki z przedrostkami dzieli się na rozdzielnie i nierozdzielnie złożone
  • Czasowniki rozdzielnie złożone to te, w których przedrostek oddziela się od czasownika
  • Czasowniki nierozdzielnie złożone to te, w których przedrostek nie oddziela się od czasownika
  • Przedrostki oddzielają się tylko w odmienionym czasowniku i idą wtedy na koniec zdania
  • Przedrostki  nie oddzielają się w bezokoliczniku, Partizip II oraz kiedy czasownik z przedrostkiem jest na końcu zdania

Ćwiczenia na czasowniki rozdzielnie i nierozdzielnie złożone

Chcesz poćwiczyć czasowniki rozdzielnie złożone? Tutaj znajdziesz interaktywne ćwiczenia na czasowniki rozdzielnie i nierozdzielnie złożone.



Anna
Print Friendly, PDF & Email
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (2 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...

Dodaj komentarz