Lekcja 14: zaimki względne i zdania przydawkowe

To jest kobieta, która sprzedaje cukierki/ Das ist die Frau, die Bonbons verkauft. Ta wytłuszczona część  to właśnie przykład zdania przydawkowego w niemieckim. Zdania przydawkowe zaczynamy używając zaimka względnego, w tym konkretnym przypadku jest to „die”/ która. W tej lekcji  dowiesz się najważniejszych informacji  o zdaniach przydawkowych i zaimkach względnych w języku niemieckim.

Zdania przydawkowe – wprowadzenie

W zdaniu przydawkowym dajemy więcej informacji na temat rzeczy czy osoby. Po polsku zaczynamy takie zdanie od słowa „który”:

  • To jest pan, który ma duże ego./ Das ist der Mann, der ein großes Ego hat.
  • To jest dziecko, które nie lubi czekolady. / Das ist das Kind, das keine Schokolade mag.

W języku niemieckim „które” zastępuje się tak zwanym zaimkiem względnym (der, die, das)/który/która/które lub w nieco przestarzałej formie poprzez „welcher, welche, welches”, a w odniesieniu do miejsc „wo”. Te zaimki względne odmieniają się oczywiście przez przypadki. W zdaniu przydawkowym  orzeczenie jest na końcu zdania: Bist du die Person, die immer positiv ist?/ Jesteś osobą która zawsze jest pozywytna?

Zaimki względne: der die, das

Zaimki względne „der, die, das” odmieniają się bardzo podobnie do rodzajników określonych. Poniżej widzisz odmianę rodzajnika określonego przez przypadki (koniecznie naucz się akurat tej tabelki, ponieważ odmiana wielu innych rzeczy, jak na przykład tych zaimków względnych, bazuje właśnie na tej odmianie).  To co jest wytłuszczone, to jedyna zmiana jaka zachodzi przy zaimkach względnych.

PrzypadekDER (męski)DIE (żeński)DAS (nijaki)liczba mnoga
Nominativ: kto ? co?DERDIEDASDIE
Genitiv: czyj? kogo? czego?DESSENDERENDESSENDEREN
Dativ: kim? czym? komu? czemu?DEMDERDEMDENEN
Akkusativ: kogo? co?DENDIEDASDIE

Jak widać z tabelki, zaimki względne wyglądają prawie identycznie jak rodzajniki określone. Z tą różnicą, że w Genitivie i liczbie mnogiej dostają jeszcze bonusową końcówkę „sen/en”.

  • Das ist der Mann, der einen Ferrari hat./ To jest mężczyzna, który ma Ferrari. (kto ? co? mianownik)
  • Das ist der Mann, mit dem ich in einem Ferrari gefahren bin./ To jest mężczyzna, z którym jechałam w Ferrari. (z kim? czym? celownik)
  • Das ist der Mann, dessen Ferrari rot ist./ To jest mężczyzna, którego Ferrari jest czerwone. (kogo? czego? dopełniacz)
  • Das ist die Frau, deren Mann krank ist. /To jest kobieta, której mąż jest chory. (kogo? czego? dopełniacz)
  • Siehst du das Kind, das blonde Haare hat?/ Widzisz to dziecko, które ma blond włosy?  (kto? co? mianownik)
  • Das sind zwei Frauen, deren Männer krank sind./ To są dwie kobiety, których mężowie są chorzy. (kogo? czego? dopełniacz)
blond dziecko
Siehst du das Kind, das blonde Haare hat?/ Widzisz to dziecko, które ma blond włosy?

A co z zaimkiem względnym „welche”?

Welche, welcher, welches

Odmiana „welche” jest to 1:1 kopia odmiany rodzajnika określonego:

PrzypadekDER (męski)DIE (żeński)DAS (nijaki)liczba mnoga
Nominativ: kto ? co?WELCHERWELCHEWELCHESWELCHE
Genitiv: czyj? kogo? czego?----
Dativ: kim? czym? komu? czemu?WELCHEMWELCHERWELCHEMWELCHEN
Akkusativ: kogo? co?WELCHENWELCHEWELCHESWELCHE

Ten zaimek względny uchodzi za nieco przestarzały i trąci myszą. 

  • Das ist der Mann, welcher einen Ferrari hat. /To jest mężczyzna, który ma Ferrari. (kto ? co? mianownik)
  • Das ist der Mann, mit welchem ich in einem Ferrari gefahren bin. / To jest mężczyzna, z którym jechałam w Ferrari. (z kim? czym? celownik)

Wo

A jeżeli chcemy podać więcej informacji o jakimś miejscu, najczęściej zaczyna się zdanie przydawkowe od „wo”/gdzie:

  • Ich gehe zum Restaurant, wo es Sushi  gibt./ Idę do restauracji, gdzie jest sushi
  • Wie heißt der Ort, wo viel Bier getrunken wird?/ Jak nazywa się miejsce, gdzie pije się dużo piwa?

Der Ort heißt übrigens Deutschland/ To miejsce nazywa się swoją drogą Niemcy.

Zaimki względne, a przypadek

Czyli jeszcze raz – zaimkiem względnym zaczyna się to zdanie przydawkowe. W zdaniu przydawkowym dajemy dodatkowe informacje o rzeczy/osobie. Na przykład chcemy powiedzieć dodatkowe informacje o pewnym mężczyźnie: der Mann.

  • Das ist der Mann, (kto? co? mianownik) der einen Ferrari hat./ To jest mężczyzna, który ma Ferrari.
  • Das ist der Mann,(czyj? dopełniacz) dessen Frau jung ist./ To jest mężczyzna, którego żona jest młoda.
  • Das ist der Mann,(kim? czym? celownik) mit dem ich gestern gesprochen habe./ To jest mężczyzna, z którym wczoraj rozmawiałam.
  • Das ist der Mann,(kogo? co? biernik) den ich gestern gesehen habe. / To jest mężczyzna, którego wczoraj widziałam.

Skoro wprowadzamy dodatkowe informacje o  mężczyźnie, to rodzaj zaimka względnego jest męski. No i liczba też pojedyncza, bo zaimek względny odnosi się do tego mężczyzny. A zmienia się przypadek tego zaimka względnego, bo raz mówimy „…który” (mianownik), raz „z którym” (celownik), a raz „…którego” (biernik) lub w znaczeniu „czyjego”, wtedy jest Genitiv.



Anna

Hallo aus Berlin! Jestem germanistką, która postanowiła zdjąć klątwę z języka niemieckiego. Efektem tego jest strona, na której właśnie jesteś. Znajdziesz tutaj lekkostrawną instrukcję obsługi języka niemieckiego , dzięki czemu zaczniesz rozumieć (i polubisz) język niemiecki.Poznaj mnie lepiej
Anna
Print Friendly, PDF & Email
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...

Dodaj komentarz