Lekcja 9: liczebniki porządkowe i ułamkowe

Heute ist 01.04.2018 (Heute ist der erste April 2018) – żeby na przykład podać datę , potrzebna ci jest znajomość liczebników porządkowych w języku niemieckim. W tej lekcji dowiesz się najważniejszych informacji na temat liczebników porządkowych, jak i ułamkowych.

Liczebniki porządkowe: co trzeba wiedzieć?

Die zweite (druga), der siebte (siódmy), der achte (ósmy) – to właśnie przykłady liczebników porządkowych. Liczebniki porządkowe w niemieckim  tworzy się dodając do liczebników głównych (zwei (dwa), sieben (siedem), acht (osiem) etc.) końcówkę -te lub -ste:

Liczebniki porządkowe od 1-19: jak się tworzy?

Liczebniki porządkowe od 1 do 19  tworzymy dodając do liczebników głównych końcówkę -te z kilkoma wyjątkami, które są wytłuszczone w tabeli:

od 1 - 19 dodajemy końcówkę -te do liczebnika głównegoliczebniki główneliczebniki porządkoweprzykład
1einserstedie erste Klasse
2zweizweitedie zweite Klasse
3dreidrittedie dritte Klasse
4vierviertedie vierte Klasse
5fünffünftedie fünfte Klasse
6sechssechstedie sechste Klasse
7siebensiebtedie siebte Klasse
8achtachtedie achte Klasse
9neunneuntedie neunte Klasse
10zehnzehntedie zehnte Klasse

Liczebniki porządkowe od 20 wzwyż: jak się tworzy?

Liczebniki porządkowe od 20 wzwyż tworzymy dodając do liczebników głównych końcówkę -ste i tutaj nie ma wyjątków:

od 20 wzwyż dodajemy końcówkę -ste do liczebnika głównegoliczebniki główneliczebniki porządkoweprzykład
20zwanzigzwanzigstedie zwanzigste Etage
21einundzwanzigeinundzwanzigstedie einundzwanzigste Etage
23dreiundzwanzigdreiundzwanzigsteder dreiundzwanzigste Stock
30dreißigdreißigsteder einunddreißigste Stock

Liczebnik porządkowy w niemieckim nie występuje sam – albo jest przed nim rodzajnik określony (die erste Klasse) albo zaimek dzierżawczy (mein erstes Kind). Na przykład:

  • Mein Kind ist in der zweiten Klasse. / Moje dziecko jest w pierwszej klasie.
  • In der ersten Klasse lernt man Schreiben. / W pierwszej klasie uczy się pisania.

W powyższych dwóch przykładach widać, że liczebnik ma końcówkę -n . Dlaczego? Liczebniki porządkowe podlegają odmianie, czyli w określonym przypadku dostają konkretną końcówkę. Są to takie same końcówki, jakie mają przymiotniki po rodzajnikach określonych. 

Liczebniki ułamkowe: co trzeba wiedzieć?

Ein Drittel (jedna trzecia) , ein Viertel (jedna czwarta) – to przykłady liczebników porządkowych (die Bruchzahlen).

liczebnikpo niemieckupo polsku
1/2ein Halbjedna druga, połowa
1/4ein Vierteljedna czwarta
3/4drei Vierteltrzy czwarte
2/3zwei Dritteldwie trzecie

Słówko ein przypomina do złudzenia rodzajnik nieokreślony – i podczas odmiany przez przypadki, również odmienia się tak samo, jak rodzajnik nieokreślony. Słówko halb odmienia się tak jak przymiotnik po rodzajniku nieokreślonym.  Na przykład:

  • Ich trinke jeden Tag einen halben Liter Kaffee. (piję kogo?co? kawę, czyli „ein“ jest w Akkusativie i wychodzi einen.)
  • Er hat einen viertel Liter Wein bestellt. (zamówił kogo? co? wino, czyli „ein“ też jest w Akkusativie: einen)
  • Wir treffen uns in einer halben Stunde. (po przyimku in jest Dativ, a więc „eine halbe Stunde“ zamieniło się na „einer halben Stunde“)
zapamiętaj
Tylko eins i halb podlegają odmianie. Inne liczebniki ułamkowe pozostają bez zmian.  
wino
Er hat einen viertel Liter Wein bestellt. (zamówił kogo? co? wino, czyli „ein“  w Akkusativie: einen)

 

Ważne informacjie o słowie  ‚halb‘

O połowie czegoś możemy powiedzieć na kilka sposobów:

  • Ich habe die halbe Torte gegessen. / Zjadłam pół tortu.
  • Ich habe die Hälfte der Torte gegessen./ Zjadłam pół tortu.

Słowo halb możemy też połączyć w niemieckim z rzeczownikiem:

  • Ich war ein halbes Jahr im Ausland./ Byłam pół roku zagranicą.
  • Ich war ein Halbjahr im Ausland

Jeśli przed halb jest cała liczba, to tworzy się z tego jedno słowo. Na przykład:

  • 1 ½ : Ich habe eineinhalber/anderthalber Liter Wein getrunken. / Wypiłam półtora litra wina.
  • 2 ½ : Ich arbeite bei Siemens seit zweieinhalb Jahren./ Pracuje w Siemens od 2,5 roku.
  • 3 ½ : Ich warte auf dich seit dreieinhalbe Stunde./ Czekam na ciebie od 3,5 godziny.
  • 5 ½ Ich wohne in Deutschland seit fünfeinhalb Jahren./ Mieszkam w Niemczech od pięciu i pół roku.



Anna

Kto tworzy tę stronę?Ania – zna tajniki nauczania języków obcych oraz Fabian – Niemiec i geniusz – nie ucząc się nigdy niemieckiego – ogarnia der, die, das.
Anna
Print Friendly, PDF & Email
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...

Schreibe einen Kommentar