Home » Gramatyka » Średniozaawansowany » Konjunktiv I

Konjunktiv I

Chcesz opowiedzieć komuś, kto coś inny powiedział? No to musisz poznać Konjunktiv I! W tej lekcji dowiesz się, jak tworzy się zdanie z taką konstrukcją i nauczysz się na prostych przykładach, jak i gdzie jej używać.

Na końcu lekcji znajdziesz ćwiczenia na Konjunktiv I.

A jeśli chcesz  błyskawicznie zrozumieć najważniejsze zasady gramatyki i zacząć mówić po niemiecku  to zajrzyj do mojego power e-booka, który pomógł już ponad 1000 osobom poczuć się pewnie w języku niemieckim. 🇩🇪 🔥 Dowiedz się więcej tutaj.

Konjunktiv I (tryb przypuszczający) –  Proste wyjaśnienie

Co to jest Konjunktiv 1 w niemieckim
Tryb przypuszczający Konjunktiv I używa się, żeby przekazać komuś to, co ktoś inny powiedział (mowa zależna).

Słyszałaś/-eś może kiedyś wyrażenie: „Gott sei Dank!”? „Sei” to właśnie forma od czasownika „sein” w Konjunktiv I, czyli w trybie przypuszczającym. Konjunktiv I to mniej popularny „brat” konstrukcji Konjunktiv II.

Po co Ci ta forma? Jest ona używana głównie w celu przekazania komuś, co jakaś inna osoba powiedziała, np.:

  • „Meine Mutter sagte, sie habe heute keine Zeit.“ / „Moja mama powiedziała, że ona nie ma dziś czasu.”

Jest to tzw. mowa zależna. Ok, ale co to dokładnie znaczy i gdzie jeszcze przydaje się ten Konjunktiv I? Zobacz sam/-a.

Kiedy używa się Konjunktiv I?

Konjunktiv I jest używany w języku codziennym raczej rzadko. Często jest on po prostu zastępowany inną konstrukcją.

Z reguły spotkasz Konjunktiv I w wypowiedziach w radio, w telewizji, w gazetach. Konjunktiv I używany jest głównie we wspomnianej już mowie zależnej.

Ma on poza tym jeszcze kilka innych zastosowań. Przyjrzyjmy się im bliżej.

W mowie zależnej

Jak już wiesz, mowa zależna (indirekte Rede) to nic innego, jak przekazywanie wypowiedzi i zdania innych osób, czyli jakaś Marta mówi do Ciebie:

  • „Ich bin die schönste Frau auf der Welt!“ / „Jestem najpiękniejszą kobietą na świecie!“

A ty potem mówisz Ani, co powiedziała Marta. Możesz, ale nie musisz zrobić to używając właśnie mowy zależnej.

Oto przykład Konjunktiv I w mowie zależnej: 

  • „Marta sagte, sie sei die schönste Frau auf der Welt!“ / „Marta powiedziała, że jest najpiękniejszą kobietą na świecie.“ (zdanie w mowie zależnej)

Po co ta cała mowa zależna?

Przekazując czyjeś zdanie w ten sposób, tak jak w języku polskim, dystansujesz się od tej wypowiedzi, podkreślasz, że nie jest  to Twoje zdanie i że np. nie masz gwarancji, czy jest to prawda. Można by to po polsku przekazać np. tak: „Marta mówi, jakoby była najpiękniejszą kobietą na świecie.” (ale czy tak naprawdę jest?) 😉

Uwaga
Jeśli przekazujesz komuś czyjąś wypowiedź i nie masz podejrzeń, że jest ona niezgodna z prawdą, to możesz użyć po prostu trybu oznajmującego (Indikativ), np. „Marta sagt, dass sie gestern ein neues Kleid gekauft hat.“ / „Marta mówi, że kupiła wczoraj nową sukienkę.“  

„Z tym e-bookiem nie da się nie zrozumieć gramatyki!” -to jeden z setek Waszych komentarzy.♥ Ty też możesz w końcu ogarnąć gramatykę – szybciej i przyjemniej, niż Ci się wydaje.  ➭ Kliknij tutaj i rozhulaj Twój niemiecki! 

Inne zastosowania

Poza tym używa się Konjunktiv I także w:

# niektórych zwrotach:

  • „Gott sei Dank!” / „Dzięki Bogu!”
  • „Es lebe der Frieden!” / „Niech żyje pokój!“
  • Sei bitte so nett und hol mich morgen ab.“ / „Bądź proszę tak miły i odbierz mnie jutro.“

# porównaniach niezgodnych z rzeczywistością:

  • „Er spricht so, als ob er der Klügste auf der Welt sei.“ / „On tak mówi, jakby był najmądrzejszy na świecie.”

Jak tworzy się Konjunktiv I?

Konjunktiv I można zbudować w czasie teraźniejszym, przeszłym i przyszłym. Tak naprawdę, to wiele z form Konjunktiv I nie jest używanych w języku codziennym lub są wyrażane w inny sposób. Niemniej jednak warto chociaż wiedzieć, że taka konstrukcja istnieje i jak się ją buduje w razie gdybyś usłyszał/-a ją np. w radio.

Najczęściej używanym czasownikiem w formie Konjunktiv I jest czasownik „sein”. Jeśli chodzi o osobę, to najczęściej stosuje się Konjunktiv I w 3. osobie l. pojedynczej „er / sie / es” (on / ona / ono).

W teraźniejszości

Żeby utworzyć formę Konjunktiv I od jakiegoś czasownika, musisz odciąć od jego formy w bezokoliczniku końcówkę „-n” i z reguły dodać końcówkę osobową jak przy odmianie w czasie teraźniejszym Präsens, z wyjątkiem 3. osoby l. poj. „er / sie / es” (jest taka sama jak 1. osoba l. poj. „ich“):

  • haben – ich habe
  • machen – ich mache
  • sein – ich sei (!)

Zdanie w Konjunktiv I z reguły rozpoczyna się od „wprowadzenia” (np. ona powiedziała/ on twierdzi / oni mówili), które oddziela się przecinkiem od reszty zdania.

Przykłady Konjunktiv I:

  • „Er sagte, er sei glücklich mit seiner Frau.“ / „On powiedział, że on jest szczęśliwy ze swoją żoną.“
  • „Sie sagte, sie habe Glück.“ / „Ona powiedziała, że ona ma szczęście.”

W poniższej tabelce znajdziesz odmianę przez osoby kilku przykładowych czasowników:

Odmiana czasowników w trybie przypuszczającym Konjunktiv I
osobaseinhabenwerdengeben
ich sei habe werde gebe
du sei(e)sthabestwerdestgebest
er/ sie/ es sei habe werde gebe
wir seienhabenwerdengeben
ihr seiethabetwerdetgebet
sie/ Sie seienhabenwerdengeben

Rada
Możesz też zbudować zdanie w Konjunktiv I z „dass” (że), np. „Sie sagte, dass sie Glück habe.“ Wtedy musisz jednak pamiętać o pozycji czasownika w zdaniu – po „dass” jest on na końcu zdania, a nie na drugim miejscu.

W czasie przeszłym i przyszłym

W czasie przeszłym i przyszłym potrzebujesz standardowo jednego z czasowników posiłkowych i formy Partizip II lub bezokolicznika.

W poniższej tabelce widzisz przykładowe zdania z Konjunktiv I – w teraźniejszości, w odniesieniu do przyszłości oraz przeszłości. Porównaj je ze sobą i zobacz, czym się różnią w praktyce:

Konjunktiv I w teraźniejszości, przeszłości i przyszłości
2. miejsce
= odmieniony czasownik posiłkowy
Partizip II / bezokolicznik na końcu
czasownik posiłkowy "haben"
Czas teraźniejszy Präsens Mein Bruder sagte, er

habe


kein Geld.


Mój brat powiedział, że on nie ma pieniędzy.
Czas przeszły Perfekt
Mein Bruder sagte, er


habe

unsere Eltern

besucht.

Mój brat powiedział, że on odwiedził naszych rodziców.
Czas przyszły FuturMein Bruder sagte, er
werdeunsere Eltern

besuchen.

Mój brat powiedział, że on odwiedzi naszych rodziców.

czasownik posiłkowy "sein"
Czas teraźniejszy Präsens Mein Bruder sagte, er

sei


glücklich.


Mój brat powiedział, że on jest szczęśliwy.
Czas przeszły Perfekt
Mein Bruder sagte, er


sei

in den Urlaub

gefahren.

Mój brat powiedział, że on pojechał na urlop.
Czas przyszły FuturMein Bruder sagte, er
werdein den Urlaub
fahren.

Mój brat powiedział, że on pojedzie na urlop.

Czym zastąpić Konjunktiv I?

Jeśli nie polubiłaś/-eś tej formy, to nie martw się, Konjunktiv I jest na co dzień naprawdę rzadko używany w języku niemieckim. Jak w takim razie Niemiec przekazałby, co ktoś powiedział, nie męcząc się z tym całym Konjunktivem?

Weźmy na przykład taką wypowiedź:

Marta mówi: „Dieser Fernseher ist mir zu teuer.“ / „Ten telewizor jest dla mnie za drogi.“

Masz dwie opcje – użyj:

  1. Tryb oznajmujący (Indikativ) – jest to zupełnie „normalne” zdanie w niemieckim:
  • „Marta sagt, dass ihr dieser Fernseher zu teuer ist.“ / „Marta mówi, że ten telewizor jest dla niej za drogi.“
  1. Tryb przypuszczający Konjunktiv II
  • „Marta sagt, dass ihr dieser Fernseher zu teuer wäre.“ / „Marta mówi, że ten telewizor byłby dla niej za drogi.“

Zapamiętaj
Jeśli zdecydujesz się na taką formę zdania z „dass”, to pamiętaj, że po tym spójniku musisz użyć szyku końcowego – odmieniony czasownik idzie na koniec zdania.

Podsumowanie

  • Konjunktiv I to (rzadko stosowana) forma trybu przypuszczającego w języku niemieckim.
  •  Używa się go głównie w mowie zależnej, czyli aby przekazać komuś, co ktoś inny powiedział.
  • Jest z reguły używany w wiadomościach i radio, natomiast w języku codziennym jest on zastępowany trybem oznajmującym lub przypuszczającym Konjunktiv II.

Konjunktiv I – ćwiczenia

Ćwiczenie czyni mistrza! Przygotowałam dla Ciebie darmowe ćwiczenia online na Konjunktiv I- z rozwiązaniami i bez rejestracji. Kliknij tutaj i poćwicz „temat“ online: interaktywne ćwiczenia z niemieckiego.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

Co to jest Konjunktiv I?

Konjunktiv I to tryb przypuszczający w języku niemieckim. Służy on do opowiadania o tym, co powiedziała inna osoba, np. Meine Mutter sagte, sie habe heute keine Zeit. (Moja mama powiedziała, że ona nie ma dziś czasu.). „Habe” to forma czasownika w Konjunktiv I.

Gdzie używa się Konjunktiv I?

Tego trybu przypuszczającego używa się głównie w mowie zależnej (indirekte Rede), czyli żeby przekazać coś, co powiedział ktoś inny. Konjunktiv występuje też w niektórych zwrotach (Gott się Dank!). Tryb ten jest używany najczęściej w 3 osobie l. poj. i od czasownika „sein” (czyli er/sie/es sei). Generalnie Konjunktiv I jest stosowany w języku mówionym raczej rzadko, najczęściej jest on zastępowany inną konstrukcją.

Co to jest mowa zależna w niemieckim i po co się jej używa?

W mowie zależnej (indirekte Rede) chodzi o to, że przekazujemy komuś, co powiedziała inna osoba. Mówiąc komuś, że twój sąsiad twierdzi, że widział wypadek, sygnalizujesz, że tylko przekazujesz czyjąś wypowiedź, ale nie wiesz, czy jest ona prawdziwa. Właśnie dlatego używa się mowy zależnej: żeby zdystansować się do wypowiedzi innej osoby. Mowa zależna jest często używana w języku oficjalnym, w telewizji, radio czy w gazetach.

Jak zbudować zdanie w Konjunktiv I w czasie teraźniejszym Präsens?

Weźmy na przykład czasownik „haben”: w 3 osobie l. poj. er/sie/es – odcinasz od niego końcówkę -n i powstaje: er/sie/es habe. Przykład: Sie sagte, sie habe kein Geld. (Ona powiedziała, że nie ma pieniędzy.) W ten sam sposób tworzy się formę w 1 os. l.poj. „ich”. Przy pozostałych osobach dodaje się standardowe końcówki osobowe: du habest, wir haben, ihr habet, sie/Sie haben.

Jak zbudować zdanie w Konjunktiv I w czasie przeszłym Perfekt?

W czasie Perfekt potrzebujesz odmienionego czasownika posiłkowego „haben” lub „sein” na 2. miejscu i formy Partizip II od głównego czasownika na końcu zdania, np. Mein Bruder sagte, er habe unsere Eltern besucht. (Mój brat powiedział, że on odwiedził naszych rodziców.)

Jak odmieniają się czasowniki „haben” i „sein” w Konjunktiv I?

Odmiana „sein” przez osoby: ich sei, du sei(e)st, er/sie/es sei, wir seien, ihr seiet, sie/Sie seien. Odmiana „haben“ przez osoby: ich habe, du habest, er/sie/es habe, wir haben, ihr habet, sie/Sie haben.

 

Problem z gramatyką niemiecką?

Z moim innowacyjnym Kursem Mistrza Gramatyki zrozumiesz gramatykę tak szybko i prosto, jak nigdy dotąd. 

Anna
Print Friendly, PDF & Email
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...

Dodaj komentarz