Home » Gramatyka » Podstawy » Budowa zdania

Budowa zdania niemiecki

Poprawnie zbudowane zdanie to podstawa komunikacji. Pokażę Ci w tej lekcji jasny i przejrzysty przegląd zdań w niemieckim. Poznasz różne rodzaje zdań w niemieckim oraz ich budowę.

Dowiesz się, jaki może być szyk zdania, a na końcu znajdziesz ćwiczenia na zdania w niemieckim.

A jeśli chcesz  błyskawicznie zrozumieć najważniejsze zasady gramatyki i zacząć mówić po niemiecku  to zajrzyj do mojego power e-booka, który pomógł już ponad 1000 osobom poczuć się pewnie w języku niemieckim. 🇩🇪 🔥 Dowiedz się więcej tutaj.


Co trzeba wiedzieć o tworzeniu zdań w języku niemieckim?

Przykład na budowę zdania w niemieckim.
Jedna z najważniejszych zasad co do budowy zdania w niemieckim dotyczy pozycji czasownika w zdaniu (szyk zdania).

Zdania w języku niemieckim nie zawsze buduje się tak, jak w języku polskim. W zdaniach złożonych trzeba się kierować pewnymi zasadami. Przygotowałam dla Ciebie takie sprytne zestawienie rodzajów zdań w niemieckim. No to start!

Zdanie pojedyncze 

Najprostszym rodzajem zdania w niemieckim jest zdanie pojedyncze (einfacher Satz), czyli takie, którym wyrażamy jedną prostą myśl. Możemy komuś coś oznajmić, o coś zapytać albo czemuś zaprzeczyć. Przyjrzyjmy się teraz bliżej zdaniom oznajmującym.

Zdanie oznajmujące

Za pomocą zdania oznajmującego (Aussagesatz) przekażesz po prostu komuś jakąś informację, powiadomisz o jakimś fakcie. Tutaj znajdziesz lekcję o zdaniu oznajmującym.

A teraz pokażę Ci na prostym przykładzie przekrój zdania oznajmującego w różnych czasach, a także z czasownikiem modalnym:

Zdanie oznajmujące w niemieckim we wszystkich czasach
Rodzaj zdaniaPrzykładTłumaczenie
Oznajmujące PräsensWir feiern meinen Geburtstag.Świętujemy moje urodziny.
Oznajmujące Präsens + modalnyWir können meinen Geburtstag feiern.Możemy świętować moje urodziny.
Oznajmujące PräteritumWir feierten meinen Geburtstag.Świętowaliśmy moje urodziny.
Oznajmujące Präteritum + modalnyWir konnten meinen Geburtstag feiern.Mogliśmy świętować moje urodziny.
Oznajmujące PerfektWir haben meinen Geburtstag gefeiert. Świętowaliśmy moje urodziny.
Oznajmujące Perfekt + modalnyWir haben meinen Geburtstag feiern können.Mogliśmy świętować moje urodziny.
Oznajmujące Futur IWir werden meinen Geburtstag feiern.Będziemy świętować moje urodziny.
Oznajmujące Futur I + modalnyWir werden meinen Geburtstag feiern können.Będziemy mogli świętować moje urodziny.
Satzklammer

Czasami orzeczenie w zdaniu w niemieckim składa się z dwóch czasowników (np. główny + modalny) lub z jednego dwuczłonowego czasownika (np. rozdzielnie złożony). Wtedy druga część orzeczenia wędruje na koniec zdania. Taka konstrukcja nazywa się „Satzklammer”, bo te dwie części orzeczenia tak jakby „ogradzają” pozostałe wyrazy. Zobacz:

  • „Ich [möchte mit dir tanzen.]“ / „Chciałbym z tobą zatańczyć.“
  • „Ich [räume mein Zimmer auf.]“ / „Sprzątam mój pokój.“

Przejdź do lekcji o Satzklammer, żeby dowiedzieć się więcej.

A jak wygląda zdanie pytające w niemieckim? Zobacz sam/-a.

Pytanie

Zdanie pytające (Fragesatz) w niemieckim zbudujesz na trzy sposoby, np.:

  •  „Besuchst du mich morgen?” / „Odwiedzisz mnie jutro?“ (zamieniasz podmiot z orzeczeniem)
  • „Wann besuchst du mich?“ / „Kiedy mnie odwiedzisz?“ (używasz zaimka pytającego)

W lekcji o pytaniach po niemiecku poznasz wszystkie ich rodzaje i sposób ich budowy.

Przejdźmy teraz do zdań przeczących.

Przeczenie

Zdanie z zaprzeczeniem w języku niemieckim wyrazisz za pomocą „nein”, „nicht” lub ”kein”, np.:

  •  „Nein, ich komme nicht.” / „Nie, nie przyjdę.“
  • „Ich habe keinen Hund.“ / „Nie mam psa.“

Zajrzyj koniecznie do lekcji o przeczeniach w niemieckim. 

To już cały przegląd zdań prostych, teraz czas na zdania złożone.

„Z tym e-bookiem nie da się nie zrozumieć gramatyki!” -to jeden z setek Waszych komentarzy.♥ Ty też możesz w końcu ogarnąć gramatykę – szybciej i przyjemniej, niż Ci się wydaje.  ➭ Kliknij tutaj i rozhulaj Twój niemiecki! 

Zdanie złożone 

Zdanie złożone, jak sama nazwa mówi, składa się z dwóch lub więcej „podzdań”. Mamy najczęściej  jakieś zdanie główne i zdanie poboczne. Często są one połączone spójnikiem (bo, dlatego, że itd.).

Zobacz, jakie rodzaje zdań złożonych występują w języku niemieckim.

Finalsatz – zdanie okolicznikowe celu

Finalsatz odpowiada na pytania: po co? dlaczego? w jakim celu? Pozwala ono więc wyjaśnić cel jakiejś czynności. Takie zdanie buduje się za pomocą spójników: damit / um…zu (aby, żeby) i używa się w nich szyku końcowego, np.:

  • „Ich helfe dir, damit du schneller fertig wirst.“ / „Pomogę ci, żebyś szybciej skończył.“

Zajrzyj do lekcji o Finalsatz – tam Ci wszystko dokładnie wyjaśnię.

Modalsatz – zdanie okolicznikowe sposobu

Modalsatz wyjaśnia, jak lub w jaki sposób coś się dzieje/stało. Trzeba w nim użyć odpowiedniego spójnika, np. indem, dadurch dass (przez to że), ohne dass (pomimo że) lub anstatt dass (zamiast), np.:

  • „Deutsch lernt man am besten dadurch, dass man viel mit Deutschen spricht.“ / „Niemieckiego uczy się najlepiej, rozmawiając dużo z Niemcami.“

W lekcji o Modalsatz dowiesz się dokładnie, jak je budować.

Konditionalsatz – zdanie warunkowe

Konditionalsatz to zdanie warunkowe, które odpowiada na pytania: kiedy? pod jakim warunkiem? w jakim przypadku? Zbudujesz je przeważnie za pomocą spójnika „wenn” (kiedy, jeśli), np.

  • Wenn mein Auto kaputt ist, lasse ich es reparieren.“ / Jeśli (kiedy) mój samochód jest zepsuty, to oddaję go do naprawy.”

Zerknij do lekcji o Konditionalsatz – tam wyjaśnię Ci je krok po kroku.

Konsekutivsatz – zdanie okolicznikowe skutku

Konsekutivsatz to zdanie skutkowe, więc wyjaśnia ono skutek lub wynik jakiejś czynności. Najczęściej używa się w nim spójnika „sodass” (i dlatego, tak że), np.

  • „Wir haben ein großes Wohnzimmer, sodass ich viele Gäste zum Geburtstag einladen kann.” / „Mamy duży salon, tak że (i dlatego) mogę zaprosić dużo gości na urodziny.”

W lekcji o Konsekutivsatz nauczysz się budować takie zdania.

Kausalsatz – zdanie okolicznikowe przyczyny 

W Kausalsatz wyjaśniamy przyczynę czegoś, więc odpowiadamy na pytania: dlaczego? z jakiego powodu? Najczęściej używa się w nim spójników: weil, da, denn (bo, ponieważ). Szyk w tym pobocznym zdaniu jest, zależnie od użytego spójnika, końcowy lub prosty, np.:

  • „Ich kann heute nicht arbeiten, weil ich krank bin.“ / „Nie mogę dziś pracować, ponieważ jestem chory.” (szyk końcowy po „weil”)
  • „Ich kann heute nicht arbeiten, denn ich bin krank.“ (szyk prosty po „denn“)

W lekcji o Kausalsatz nauczysz się tej konstrukcji od A do Z.

Temporalsatz – zdanie okolicznikowe czasu

Temporalsatz to kolejny rodzaj zdania pobocznego w niemieckim. Wyjaśniamy w nim „okoliczności czasowe” – kiedy? od kiedy? jak długo? itp. za pomocą spójników takich jak: während (podczas gdy), nachdem (po tym jak), sobald (skoro tylko), solange (jak długo) itd. Stosujemy tu szyk końcowy, np.:

  • Sobald ich eine Antwort bekomme, informiere ich dich.” / „Jak tylko otrzymam odpowiedź, to poinformuję cię.”

Zajrzyj do lekcji o Temporalsatz i zobacz, że to nie takie trudne.

I to tyle, a jak to jest z szykiem zdania w niemieckim? Zobacz!

Szyk zdania 

W języku niemieckim są trzy rodzaje szyku zdania: prosty, przestawny i końcowy. W każdej z tych wersji podmiot i orzeczenie znajdują się w innym miejscu w zdaniu. O tym, jaki szyk trzeba zastosować, decydują pewne czynniki. W lekcji o szyku zdania w niemieckim wyjaśnię Ci dokładnie, jak to działa.  

Przejdźmy teraz do innych, bardzo przydatnych konstrukcji zdań w niemieckim.

Inne przydatne konstrukcje

W niemieckim jest kilka konstrukcji, które bardzo ułatwiają komunikację. Sam/-a się przekonaj.

Zdania z je … desto

Za pomocą zdania z „je … desto” zbudujesz zdanie porównawcze (Komparativsatz), czyli takie, w którym porównasz dwie cechy, np.:

  • Je älter meine Tochter ist, desto klüger ist sie.“ / „Im starsza jest moja córka, tym jest mądrzejsza.“

Więcej o tej konstrukcji nauczysz się w lekcji o zdaniach porównawczych z „je … desto”.

Zdania z „es gibt”

„Es gibt” oznacza po prostu, że coś (nieokreślonego) jest / istnieje. Ta konstrukcja jest bardzo często używana w niemieckim. Bez znaczenia na liczbę osób czy rzeczy, o których mówimy, „es gibt” pozostaje w tej samej formie, np.:

  • Es gibt einen Wald.” / „Jest las.“
  • Es gibt viele Bäume im Wald.“ / „Jest wiele drzew w lesie.“

Zdania z „man”

Zaimek nieokreślony „man” w niemieckim występuje jako podmiot w zdaniu i wyraża bliżej nieokreśloną rzecz lub osobę, np.:

  • „Hier trinkt man keinen Alkohol.“ / „Tu nie pije się alkoholu.“
  • Man kann ihm nicht vertrauen.“ / „Nie można mu ufać.“

 W lekcji: zaimek nieokreślony wyjaśnię Ci zdania z „man”.

Podsumowanie

  • Zdania w niemieckim mogą być proste lub złożone.
  • Za pomocą zdania możesz o czymś poinformować,  o coś spytać lub czemuś zaprzeczyć.
  • Zdania złożone w niemieckim mogą określać cel, sposób, warunek, skutek, przyczynę lub okoliczności czasowe jakiegoś wydarzenia.
  • Szyk w zdaniu w niemieckim może być prosty, przestawny lub końcowy.

Budowa zdania w języku niemieckim – ćwiczenia

Chcesz poćwiczyć zdania w języku niemieckim? Tutaj znajdziesz interaktywne ćwiczenia na różne typy zdań w języku niemieckim.

Najczęściej zadawane pytania – znasz odpowiedzi?

Jakie są rodzaje zdań w niemieckim?

Zdania w niemieckim dzielą się na pojedyncze (einfache Sätze) i złożone (zusammengesetzte Sätze). Wśród zdań pojedynczych wyróżnia się zdania oznajmujące (Aussagesätze), pytające (Fragesätze), przeczenia (Negation). Najważniejsze zdania złożone to zdania okolicznikowe celu (Finalsätze), zdania okolicznikowe sposobu (Modalsätze), zdania warunkowe (Konditionalsätze), zdania przyczynowe (Kausalsätze), zdania skutkowe (Konsekutivsätze) i zdania czasowe (Temporalsätze).

Co trzeba wiedzieć o budowie zdania w niemieckim?

Budując zdanie po niemiecku trzeba znać kilka reguł. Najważniejsza zasada dotyczy kolejności wyrazów w zdaniu (szyku zdania). W standardowym zdaniu oznajmującym na 1. miejscu stoi osoba (podmiot), potem czasownik (orzeczenie), a potem reszta zdania.

Co to jest szyk zdania i jaki on jest w niemieckim?

Szyk zdania to kolejność poszczególnych wyrazów (konkretnie podmiotu i orzeczenia) w zdaniu. W niemieckim są na to stałe zasady, których trzeba przestrzegać, żeby zdanie było poprawne gramatycznie. Wyróżnia się trzy rodzaje szyku zdania w niemieckim: prosty, przestawny i końcowy. W szyku prostym na 1. miejscu jest podmiot (osoba), a na drugim orzeczenie (czasownik). Szyk przestawny to odwrotność prostego, czyli najpierw orzeczenie, a potem podmiot. Szyk końcowy oznacza, że czasownik stoi na końcu zdania. O tym, jaki szyk trzeba zastosować, decyduje kilka czynników, np. użyty w zdaniu spójnik.

Jak zbudowane jest zdanie złożone w niemieckim?

Zdania złożone składają się z dwóch innych zdań, np. ze zdania głównego (Hauptsatz) i pobocznego (Nebensatz). Oba te zdania składowe połączone są najczęściej spójnikiem, np. weil (ponieważ), und (i). Przykładem zdania pobocznego w niemieckim jest Kausalsatz, czyli zdanie przyczynowe, które wyjaśnia przyczynę jakiegoś zdarzenia w zdaniu głównym, np. „Ich kann heute nicht arbeiten, weil ich krank bin.“ (Nie mogę dziś pracować, ponieważ jestem chory.)

Problem z gramatyką niemiecką?

Z moim innowacyjnym Kursem Mistrza Gramatyki zrozumiesz gramatykę tak szybko i prosto, jak nigdy dotąd. 

Anna
Print Friendly, PDF & Email
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...

Dodaj komentarz