Home » Gramatyka » Podstawy » Bezokolicznik z „zu” i bez

Bezokolicznik z „zu” i bez „zu”

Przed czasownikiem możesz spotkać krótki wyraz „zu” – ale nie zawsze. W tej lekcji nauczysz się rozróżniać, kiedy użyć bezokolicznika z „zu”, a kiedy bez.

Na końcu mam dla Ciebie ćwiczenia na bezokolicznik z „zu” i bez „zu”.

A jeśli chcesz  błyskawicznie zrozumieć najważniejsze zasady gramatyki i zacząć mówić po niemiecku  to zajrzyj do mojego power e-booka, który pomógł już ponad 1000 osobom poczuć się pewnie w języku niemieckim. 🇩🇪 🔥 Dowiedz się więcej tutaj.

Bezokolicznik z „zu” i bez „zu” – proste wyjaśnienie

Przykład na bezokolicznik z zu i bez zu
Czasami przy dwóch czasownikach w zdaniu trzeba wstawić „zu” przed bezokolicznikiem na końcu.

Zacznijmy od przypomnienia, że bezokolicznik (Infinitiv) to podstawowa forma czasownika – w niemieckim z końcówką „-en”, np. helfen.

W języku niemieckim istnieją zdania, w których poza standardowym czasownikiem jest dodatkowo jeszcze jeden czasownik w bezokoliczniku. Po polsku też czasem mamy takie zdania, np.

Mam nadzieję pojechać w tym roku na wakacje. „Mam” to jeden czasownik, taki podpasowany do osoby „ja mam”, „pojechać” to bezosobowa forma – nasz bezokolicznik. 

Czy przed bezokolicznikiem będzie „zu” czy nie, zależy to od tego czasownika w odmienionej formie.

Przyjrzyjmy się najpierw bezokolicznikom bez „zu”.

Kiedy nie ma „zu”?

Bezokolicznik bez „zu” to bezokolicznik prosty. Zobacz, w jakich zdaniach możesz go użyć.

Bezokolicznika bez „zu” używa się:

# po czasownikach modalnych, czyli wollen (chcieć), sollen (powinno się), mögen (lubić), können (móc), dürfen (mieć pozwolenie), müssen (musieć), np.:

  • „Ich will nicht jeden Tag kochen.“ / „Nie chcę codziennie gotować.”

# po czasownikach: helfen (pomagać), hören (słyszeć), sehen (widzieć), lassen (kazać, pozwalać), np.:

  • „Ich sehe ihn kommen.“ / „Widzę, że on „przychodzi” (widzę go nadchodzącego).“
  • „Ich lasse ihn nicht alleine gehen.“ / „Nie pozwolę mu iść samemu.“

# po czasownikach: gehen, kommen (przychodzić), lernen (uczyć się), lehren (nauczać), bleiben (zostawać), np.:

  • „Sie geht heute tanzen.“ / „Ona idzie dziś potańczyć.“
  • „Er kommt uns besuchen.” / „On przyjdzie nas odwiedzić.“

# po czasownikach: fühlen (odczuwać), spüren (czuć), haben (mieć), np.:

  • „Ich habe viel Deko auf dem Fensterbrett stehen.“ / „Mam dużo dekoracji stojących na parapecie.“

 

Uwaga
W zdaniach rozbudowanych (połączonych przecinkiem) używa się często po czasownikach helfen, lehren i lernen konstrukcji z bezokolicznikiem z „zu”, np.: „Ich helfe dir, das Auto zu reparieren.“ / „Pomogę Ci naprawić auto.“

Tak zbudujesz zdanie z bezokolicznikiem bez „zu” w różnych czasach

Bezokolicznik bez „zu” w czasie teraźniejszym Präsens

Proste zdanie z bezokolicznikiem bez „zu” zbudujesz tak samo, jak każdą konstrukcję z dwoma czasownikami w zdaniu:

odmieniony czasownik na 2. miejscu + reszta zdania + bezokolicznik na końcu

czyli:

  • „Ich höre ihn in der Küche singen.“ / „Słyszę go śpiewającego w kuchni.“

Tutaj znajdziesz dla przypomnienia lekcję o czasie teraźniejszym Präsens.

Zmieńmy teraz powyższe zdanie na czas przeszły.

Bezokolicznik bez „zu” w czasie przeszłym Präteritum

Tu sprawa jest prosta – wystarczy zmienić formę czasownika na 2. miejscu na Präteritum, np.:

  • „Ich hörte ihn in der Küche singen.“ / „Słyszałam go śpiewającego w kuchni.“

Tu przypomnisz sobie czas przeszły Präteritum.

Bezokolicznik bez „zu” w czasie przeszłym Perfekt

Tu są dwa sposoby:

# w zdaniach z czasownikami modalnymi oraz czasownikami: helfen, hören, sehen, lassen:

odmienione „haben” na 2. miejscu + 2x bezokolicznik na końcu zdania

  • „ Ich habe ihn in der Küche singen hören.“ / „Słyszałam go śpiewającego w kuchni.“

# po czasownikach: gehen, kommen, lernen, lehren, bleiben:

odmienione „haben” / „sein” na 2. miejscu + bezokolicznik + Partizip II na końcu

  • „Er ist gestern mit seiner Freundin essen gegangen.“ / „On poszedł wczoraj z jego przyjaciółką coś zjeść (na jedzenie).“

Tu przypomnisz sobie czas przeszły Perfekt.

A kiedy użyć bezokolicznika z „zu”? Zobacz.

„Z tym e-bookiem nie da się nie zrozumieć gramatyki!” -to jeden z setek Waszych komentarzy.♥ Ty też możesz w końcu ogarnąć gramatykę – szybciej i przyjemniej, niż Ci się wydaje.  ➭ Kliknij tutaj i rozhulaj Twój niemiecki! 

Kiedy trzeba wstawić „zu”? 

W języku polskim taka konstrukcja z bezokolicznikiem z „zu” może się wydawać na pierwszy rzut oka niezrozumiała, a to dlatego że tego „zu” w polskim się nie tłumaczy.

Ogólna zasada jest taka, że jeśli czasownik łączy się z drugą czynnością (np. próbuję pomóc, mam nadzieję skończyć itd.), to używamy bezokolicznika z „zu”.

Bezokolicznik z „zu” występuje:

# po samodzielnych czasownikach, np.

  • „Du hast heute echt viel zu tun.” / „Ty masz dzisiaj naprawdę dużo do zrobienia.”
  • „Das scheint gar nicht so einfach zu sein.“ / „To wydaje się wcale nie być takie proste.“

# po czasownikach wyrażających czyjeś zdanie, takich jak: meinen (sądzić), glauben (myśleć/ wierzyć), vermuten (podejrzewać), denken (myśleć), erwarten (oczekiwać) , np.:

  • „Ich hoffe, meine Tasche nicht zu verlieren.“ / „Mam nadzieję nie zgubić mojej torebki.“

# po czasownikach wyrażających czyjeś życzenie, zamiar, plan, takich jak: planen (planować), vergessen (zapominać), versuchen (próbować), aufgeben (przestawać), sich entscheiden (decydować się), np.:

  • „Ich plane, jeden Sonntag meine Mutter zu besuchen.“ / „ Planuję odwiedzać moją mamę każdej niedzieli.”

# po czasownikach wyrażających początek czegoś, takich jak: beginnen, anfangen, np.:

  • „Ich fange an, mich gesund zu ernähren.“ / „Zaczynam zdrowo się odżywiać.“

# po wyrażeniach rzeczownikowych (haben + rzeczownik) lub przymiotnikowych (sein/finden + przymiotnik), np.:

  • „Sie hat einen Wunsch, mit mir zu tanzen.“ / „Ona ma życzenie zatańczyć ze mną.“
  • „Es ist nicht möglich, immer perfekt zu sein.“ / „Nie jest możliwe, zawsze być idealnym.“

Bezokolicznik z „zu“ zamiast zdania pobocznego z „dass”

Czasem można uprościć zdanie z „dass”, zamieniając je na zdanie z bezokolicznikiem z „zu”, np.:

  • „Sie bittet mich, dass ich ihr helfe.“ / „Ona prosi mnie, żebym jej pomogła.”

           zamienisz na:

  • „Sie bittet mich, ihr zu helfen.“ / „Ona mnie prosi, żeby jej pomóc.“

Taka zamiana jest możliwa, gdy:

# podmiot w obu zdaniach jest ten sam, np.:

  • Ich hoffe, dass ich das schaffe.” naIch hoffe, das zu schaffen.“ / „Mam nadzieję, że dam radę.“

# podmiot po „dass“ jest domyślny, np.:

  • „Ich habe einen Wunsch, dass wir in den Urlaub fahren.“ na „Ich habe einen Wunsch, in den Urlaub zu fahren.“ / „Mam życzenie jechać na urlop.“

# podmiot po „dass“ jest taki sam jak dopełnienie osobowe w drugiej części zdania, np.:

  • „Er verbietet ihr, dass sie jede Woche Pizza isst.“ na „Er verbietet ihr, jede Woche Pizza zu essen.“ / „On jej zabrania jeść co tydzień pizzę.“

Chcesz przypomnieć sobie zdania z „dass”? To zajrzyj do lekcji o zdaniach z „weil” i „dass”.

Tak zbudujesz zdanie z bezokolicznikiem z „zu” w różnych czasach

„Zu” wstawia się zaraz przed bezokolicznikiem. Zobacz, jak dokładnie zbudować takie zdanie.

Bezokolicznik z „zu” w czasie teraźniejszym Präsens

Tak to wygląda w Präsens:

odmieniony czasownik na 2. miejscu + reszta zdania + zu + bezokolicznik na końcu

Zobacz:

  • „Ich habe heute wenig zu tun.“ / „Mam dziś mało do zrobienia.“
Uwaga
Jeśli masz czasownik rozdzielnie złożony, np. aufstehen (wstawać), to „zu” wstaw pomiędzy: „Ich helfe dir, aufzustehen.” / „Pomogę ci wstać.”

Bezokolicznik z „zu” w czasie przeszłym Präteritum

Tu wystarczy tylko zmiana czasownika na 2. miejscu na formę w  Präteritum, czyli:

  • „Ich hatte heute wenig zu tun.“ / „Miałam dziś mało do zrobienia.“

Bezokolicznik z „zu” w czasie przeszłym Perfekt

Zdanie z „zu” w Perfekt zbudujesz tak:

# 1. sposób:

 odmienione „haben” / „sein” na 2. miejscu + zu + bezokolicznik + Partizip II na końcu

  • „Ich habe heute wenig zu tun gehabt.“ / „Miałam dziś mało do zrobienia.“

# 2. sposób (w zdaniach połączonych przecinkiem):

odmienione „haben” / „sein” + Partizip II ,  zu + bezokolicznik 

  • „Es ist schwer gewesen, ihn zu überzeugen.“ / „Było trudno go przekonać.“
  • „Sie haben eine Absicht gehabt, uns zu besuchen.“ / „Oni mieli zamiar nas odwiedzić.“
Uwaga
W zdaniach „podwójnych” połączonych przecinkiem, podmiot występuje tylko w zdaniu głównym! Przykład: „Ich beginne, meinen Umzug zu planen.” / „ Zaczynam planować moją przeprowadzkę.”

Podsumowanie

  • Kiedy użyć bezokolicznika z „zu”, a kiedy bez „zu”, zależy od odmienionego czasownika w zdaniu.
  • Bezokolicznik z „zu” używa się generalnie, jeśli jedna czynność w zdaniu odnosi się do drugiej (zaczynam biegać).
  • „Zu” trzeba wstawić bezpośrednio przed okolicznikiem, a w czasownikach rozdzielnie złożonych w środek czasownika.
  • „Zu” w konstrukcji z bezokolicznikiem nie tłumaczy się na język polski.

Bezokolicznik z „zu” i bez „zu” – ćwiczenia

Chcesz poćwiczyć bezokolicznik z „zu” i bez „zu”? Mam dla Ciebie interaktywne ćwiczenia na bezokolicznik z „zu” i bez „zu” w języku niemieckim!

Najczęściej zadawane pytania – znasz odpowiedzi?

Co to znaczy, że bezokolicznik w niemieckim jest z „zu” albo bez „zu”?

Niektóre zdania w niemieckim mają dwa czasowniki – jeden odmieniony przez osoby, a drugi w bezokoliczniku. Bezokolicznik, czyli podstawowa forma czasownika (machen, arbeiten) może występować w niemieckim zdaniu sam lub ze słówkiem „zu” przed nim. Od czego to zależy? Od tego odmienionego czasownika.

Kiedy bezokolicznik jest bez „zu”?

Słówko „zu” nie występuje po czasownikach modalnych, po: helfen (pomagać), hören (słyszeć), sehen (widzieć), lassen (kazać, pozwalać), gehen, kommen (przychodzić), lernen (uczyć się), lehren (nauczać), bleiben (zostawać), fühlen (odczuwać), spüren (czuć), haben (mieć). Przykład: „Ich gehe heute (x) schwimmen.” (Idę dziś pływać.)

Kiedy użyć bezokolicznika z „zu”?

Ogólna zasada jest taka, że „zu” używa się, jeśli jeden czasownik w zdaniu odnosi się do drugiego, np. planuję wyjechać. „Zu” przed bezokolicznikiem musisz wstawić m.in. po czasownikach wyrażających czyjeś zdanie, życzenie, zamiar, plan – meinen (sądzić), glauben (myśleć/ wierzyć), vermuten (podejrzewać), denken (myśleć), erwarten (oczekiwać), planen (planować), vergessen (zapominać), versuchen (próbować), aufgeben (przestawać), sich entscheiden (decydować się), po czasownikach beginnen, anfangen (zaczynać) lub po wyrażeniach rzeczownikowych /przymiotnikowych. Przykład: „Ich hoffe, die Prüfung gut zu bestehen.” (Mam nadzieję dobrze zdać egzamin.)

Problem z gramatyką niemiecką?

Z moim innowacyjnym Kursem Mistrza Gramatyki zrozumiesz gramatykę tak szybko i prosto, jak nigdy dotąd. 

Anna
Print Friendly, PDF & Email
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (2 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...

Dodaj komentarz